Het geheugen van de vakbeweging

Aan de gevel van de Universiteitsbibliotheek hangen twee gevelstenen van Franse kalksteen, gemaakt in de jaren 1963-1965, met symbolen van kennis, wijsheid en wetenschap. (foto: Baronas)


Drie Hildo Krop wandelingen door Amsterdam

I  Amsterdam Centrum

  1. Vanuit het Centraal Station iets rechts aanhouden en de Voorburgwal inlopen tot achter het Koninklijke Paleis, daar rechtsaf de Raadhuisstraat in tot brug 106 naar de Westermarkt. De brug heeft versieringen van grijs graniet (1924).
  2. Terug door de Raadhuisstraat tot aan de Herengracht die we naar rechts volgen. Aan het gebouw telefoondienst Herengracht 295 een gevelsteen van Franse kalksteen (1954-57). We steken naar links de brug over en lopen door tot de Singel. Op Singel 340 gevelversieringen van musschelkalksteen (1916-19). Naar rechts de Singel volgen. Singel 425, de Universiteitsbibliotheek, gevelstenen van Franse kalksteen (1963-65). (foto boven)
  3. De Leidsestraat in waar we achtereenvolgens drie bruggen passeren. Alle drie de bruggen hebben versieringen van graniet (1916).
  4. We keren terug naar de Singel, die we verder volgen tot het Muntplein. Aan de Munttoren een drinkfonteintje van hardsteen (1918-19). Op het Muntplein: Hoek Muntplein/Amstel ‘Fortuna’ walmuurbekroning van brons en Hoek Muntplein/Singel ‘voetstuk Fortuna’ walmuurbekroning van musschelkalksteen (1946-48).
  5. Van het Muntplein rechtsaf de Reguliersbreestraat in naar het Rembrandtplein. Op no. 26-36, het voormalige N.V. Hotelmij. Schiller, een reliëf van brons (1946). Terug naar het Muntplein en rechtsaf de brug over de Nieuwe Doelen in tot aan de brug en dan iets linksaf de Kloveniersburgwal op. Op no. 84, laboratorium Artsenijbereidkunde, een gevelsteen van gepolychromeerd beton (1918).
  6. De Kloveniersburgwal verder af tot aan de brug en linksaf Rusland in en doorwandelen tot de Oudezijds Voorburgwal. Op het voormalige stadhuis beeldengroepen van eikenhout (1928) vervolgens op no. 197-199, nieuwe vleugel voormalig stadhuis, sluitstenen boven poort, gevelstenen, raam en gevelversieringen van gebakken aarde, pijlerbekroningen en deuromlijsting van graniet (1922-26) en tenslotte een urinoir met een walmuurbekroning van grijze hardsteen (1926). We blijven nog even op de Oudezijds Voorburgwal op no. 274, voormalig gemeentelijk girokantoor, gevelstenen van Franse kalksteen (1929-31).
  7. We gaan door een van de linker zijstraten naar het Rokin. No. 115, voormalig gebouw Algemeene Friesche, gevelversiering van Ettringer tufsteen. Wederom van een van de linkerzijstraten, maar nu van het Rokin steken we door naar de Nieuwezijds Voorburgwal, waar op no. 225, voormalig gebouw Dagblad De Telegraaf, torenbeelden van brons staan (1929).
  8. We wandelen over de Nieuwezijds Voorburgwal richting Centraal Station, gaan voor het Paleis langs en gaan aan de overzijde van de Dam de Nieuwendijk op, waar op no. 182, voormalig kledingmagazijn P. van den Brul, een achttal gevelstenen (1930) zijn te bewonderen. Hier vandaan is het nog maar een korte wandeling terug naar het station.

II  Amstel Station – Olympisch Stadion

  1. Verlaat het Amstel Station en loop langs de spoorbaan richting centrum. Onder het viaduct door naar de Amstel. Aan de Berlagebrug ‘Genius van Amstel’ geglazuurde gepolychromeerde baksteen (1930-1932).
  2. Berlage monument op het Victorieplein, op drie zijden van de sokkel worden de anonieme werkers geëerd zonder wie Berlage zijn werk niet had kunnen doen. (foto: Baronas)

    De brug over rechtdoor de Vrijheidslaan in, halverwege linksaf de Kromme Mijdrechtstraat in. Op no. 25, tramremise, een ajourreliëf van notenhout (1926). Terug naar de Vrijheidslaan en door naar het Victorieplein. Op het plein standbeeld van H.P. Berlage, blauwe Belgische hardsteen (1956-66).

  3. Op het Victorieplein links aanhouden de Rooseveltlaan in. Tegen het einde van de laan op no. 191-209 zeven gevelstenen van Franse kalksteen (1932). Doorlopen naar het Europaplein, rechtsaf het plein over naar het Scheldeplein, daar rechtsaf de Geulstraat in, vervolgens derde straat links de Dongenstraat. Op no. 12, voormalige Dongenschool, een hoeksteen van Kalksteen en een trapleuning met een bokkenrijder van coromandelhout (1929).
  4. De Dongenstraat uitlopen en linksaf de Deurlostraat in, deze uitlopen tot de Haringvlietstraat, daar rechtsaf en aan het eind links aanhouden naar de brug. Bij de brug op het Muzenplein een pijlerbekroning van Beiers graniet, met de titel ‘De onbevangenheid der mensen tegenover het leven’, een paard met tussen de voorbenen een meisje (1929-32).
  5. Op het Muzenplein naar links de Herman Heijermansweg in, de derde straat rechts Messchaertstraat. Op no. 1, Vossius gymnasium, standbeeld van Erasmus, Franse kalksteen (1930-34). Terug naar het Muzenplein, op no. 1 een gevelsteen van Franse kalksteen (1938).
  6. De brug over het Amstelkanaal over, brugpijlerbekroningen van graniet (1929-32) en de Apollolaan in. Op no. 1 twaalf gevelstenen van Franse kalksteen (1928).
  7. Doorlopen tot de Stadionweg, daar naar rechts de brug over en nogmaals rechts naar de volgende brug met pijlerbekroningen van graniet (1927). Terugkeren naar de vorige brug met brugversieringen van graniet (1926-27).
  8. Terug over de Stadionweg en naar rechts de Apollolaan in. Op no. 15, voormalige Rijks Verzekerings Bank, beeld in pijlernis van Brons (1940). De Apollolaan verder vervolgen tot aan de Beethovenstraat, hier naar rechts tot de brug. Brugversieringen van graniet (1925).
  9. Terug door de Beethovenstraat. Rechts de Gerrit van der Veenstraat in. Op no. 99, voormalige MMS, aan meerdere zijde van het gebouw en op de binnenplaats een pijlerbekroning van Franse kalksteen, gevelstenen van gebakken aarde en torenbeelden van brons (1928-30). Terug naar de Beethovenstraat en die vervolgen tot aan de Stadionweg, naar links en direct weer rechts de Schubertstraat in en vervolgens tweede straat links de Richard Wagnerstraat in naar het monument Henri Viota, een componist, reliëf op sokkel van Franse kalksteen (1948).
  10. Terug naar de Schubertstraat naar links naar de Stadionkade, daar naar rechts naar de brug met brugversieringen van graniet (1939-40). De Stadionkade vervolgen tot de volgende brug met brugbekroningen van graniet (1941-42). Deze brug oversteken de Parnassusweg in en op het plein rechtsaf de Peter van Anrooystraat in. Op no. 8, Spinoza Lyceum, standbeeld Spinoza van marmer (1956-58).
  11. Aan het eind van de Peter van Anrooystraat naar rechts over de Locatellikade de brug over en naar links de Stadionkade vervolgen richting Olympisch Stadion, waar we tot slot op de Stadionbrug in de Amstelveenseweg pijlerbekroningen van Italiaanse travetin (1936-38) aantreffen.

III Wandeling rondom en langs de Singelgracht

  1. We verlaten het Centraal Station en gaan naar rechts, wandelen over de Haarlemse Houttuinen naar het Haarlemmerplein. De brug over naar het Nassauplein en naar rechts tot het spoorwegviaduct. Twee viaductbekroningen ‘Verkeer’ en ‘Overvloed’ van basaltlava (1920-22).
  2. Terug naar het Nassauplein en langs de Singelgracht de Nassaukade volgen tot het Frederik Hendrik Plantsoen hier rechtsaf. Op no. 7, het Cartesius Lyceum, staat het standbeeld van Descartes, Frans eikenhout (1958-61).
  3. Van het Frederik Hendrik Plantsoen, via de Frederik Hendrikstraat naar het Hugo de Grootplein. Hier rechtsaf de brug over en rechtdoor de Jan van Galenstraat in. Brug 382 over het Westelijk Marktkanaal. Pijlerbekroningen van graniet (1935)
  4. De Jan van Galenstraat vervolgen tot de Bestevaerstraat, waar zich op no. 60, voormalige Van Rijnschool, een reliëf bevindt van graniet (1924). De Jan van Galenstraat verder vervol­gen tot de brug over de Admiralengracht. Brug 381, vier brugbekroningen van graniet (1932-33).

    Postjesweg 1, voormalige 4e Ambachtsschool / Zilversmedenschool, dak-bekroning, consolefiguren, gevelversieringen hoofdingang en zijingang, gevelstenen en waterspuwer van tufsteen, tegels van donkerbruine grés (1921-23).
  5. Linksaf de Admiralengracht volgen tot aan de Postjesweg hier linksaf. Op no. 1, voormalige 4e Ambachtsschool, dak-bekroning, consolefigu­ren, gevelversieringen hoofdingang en zijin­gang, gevelstenen en waterspuwer van tuf­steen, tegels van donkerbruine grés (1921-23).
  6. De brug over de Kostverlorenvaart oversteken en de Kinkerstraat inlopen. Vierde straat rechts in, Nicolaas Beetsstraat, Pathologisch Anatomisch Laborato­rium, pijlerversieringen van hardsteen (1926-28) en iets verder, voormalige Wil­helmina Gasthuis, hekpijlerbekroningen ‘Troost’ en ‘Herinnering’ van hardsteen (1930).
  7. Linksaf Arie Biemondstraat in. Pathologisch Anatomisch Laboratorium, bekroning raampartij hoofdingang, terracotta, hoekpijlerbekroning en versieringen naast hoofdingang van tufsteen (1926-30).
  8. Rechtsaf de Anna Spenglerstraat in naar de 1e Helmerstraat. Op no. 104, Oogheelkundige kliniek, hoekstenen van kalksteen (1933-37). Terug door de Anna Spenglerstraat (of over het terrein van het voormalige Wilhelmina Gasthuis) naar het WG-plein. Chirurgische klinieken, gevelstenen van graniet (1929).
  9. Het WG-plein oversteken en rechtsaf de 2e Constantijn Huygensstraat door tot de Overtoom, daar linksaf richting Stadhouderskade. Op no. 1, voormalig gebouw gemeentetram, consolebekroningen van syeniet en pilasterbekroningen van gebakken aarde (1921-22).
  10. Twee van de drie beelden van de opvallende gevelversiering van het hoofdbureau van politie. Boven de beelden bevinden zich nog een guirlande en het stadswapen. (foto: Baronas)

    We volgen de Stadhouderskade in noordelijke richting tot aan de Kinkerstraat, daar rechtsaf. Op de hoek met de Marnixstraat het hoofdbureau van politie. Gevelversiering van Italiaanse travertin (1937-1940).

  11. Rechts de Marnixstraat in. Op no. 404, DeLamar Theater, verzetsmonument, beeld op zuil, brons en Franse kalksteen (1946-1947),
  12. We vervolgen de Marnixstraat. Op het Leidseplein, Stadsschouwburg, Charlotte Köhler ten voeten uit, standbeeld, brons (1943). Het Leidseplein recht oversteken naar de Weteringschans en verder naar het Weteringplantsoen. ‘Moeder Aarde’, beeld, Zwitserse kalksteen (1926).
  13. De brug over de Singelgracht over en naar links de Stadhouderskade volgen en de Amstel oversteken naar het Rhijnspoorplein. Aan het voormalig gebouw Raad van Arbeid pijlerbekroningen van Franse kalksteen (1949-51). Naar links de brug over. Brug 263, brugversieringen tegen pijlers, graniet (1940-42).
  14. Rechtdoor de Weesperstraat in. Brug 257, over de Nieuwe Achtergracht, brugversieringen, graniet (1923). Naar rechts de Nieuwe Achtergracht op. No. 100, ‘De verzorging en de bescherming’, beeld op console, brons en zwart marmer (1951) en op no. 129 een reliëf van J.P. Wibaut (1956) en, Van der Waalslaboratorium, consolesteen en hoekstenen van Franse kalksteen (1930-32).
  15. We gaan de brug door de Roetersstraat naar de Nieuwe Prinsengracht. No. 130 gevelbeeld ‘Moeder Aarde’ van Franse kalksteen, consolesteentjes en pijlerbekroningen, bakwerk (1930-32).
  16. Langs de Nieuwe Prinsengracht terug naar de Weesperstraat. Naar rechts en door de Weesperstraat naar het centrum, over het Jonas Daniël Meijerplein en de Nieuwmarkt naar het Centraal Station.

©Dik Nas, Rotterdam 2018

Zie ook

Dik Nas – Hildo Krop, stadsbeeldhouwer

Dik Nas – Hildo Krop wandelingen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *