Het geheugen van de vakbeweging

Column Gijs Wildeman

Gijs Wildeman

Wim Kok vertelt

Een bijzondere avond, 7 februari jl. bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam. Wij van de VHV waren uitgenodigd om te vieren dat er een serie interviews is gemaakt door journalist Leonard Ornstein en wetenschapper Dennie Oude-Nijhuis onder de hoede van het IISG, met vakbondsleider en minister-president Wim Kok. Zestien uur lang werd gesproken met Kok en op film vastgelegd. Interviews die te zien en te horen zijn op de website van het IISG www.socialhistory.org

Het was een gemêleerd gezelschap van mensen uit de politiek, media, historici en vakbondsmensen. Henk Wals, directeur van het IISG, had het in zijn welkomstwoord over gewone mensen ten opzichte van de machthebbers. Rondkijkend zag ik inderdaad gewone mensen en ook wel mensen die de macht gehad hebben. Want macht is in ons kleine democratische land gelukkig altijd tijdelijk. Wim Kok zelf was er natuurlijk ook. Ik was de enige CNV’er en al lang gepensioneerd. Dat zou het CNV zich moeten aantrekken.

De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Wouter Koolmees liet een lofrede los op Kok. Hij noemde Kok de Koning van de Polder en dat uit de mond van een D66’er. Hij gaf ook een een beetje toe dat zijn partij vanaf nu graag mee wil polderen. Sterker nog, hij deed al zijn best om het poldermodel weer een push up te geven. “Polderen is zoeken, worstelen en laten we het afstoffen en oppoetsen zodat het weer een export product wordt”, aldus Koolmees.

Tussen de activiteiten door genoten we aan ronde tafels van een heerlijk viergangen diner met mooie wijn. Ik zat aan bij Machteld Maris ,de communicatiedeskundige van het IISG, en Brandpunt-journalist Liesbeth Staats die de moderator van de avond was. Rechts van mij zaten voormalig FNV-voorlichter Jeroen Sprenger en zelfstandig historicus Sjaak van der Velden. Niet de minsten zou ik zeggen. Op de tafels stonden hele grote kandelaars met dikke kaarsen maar die mochten niet branden vanwege brandgevaar. Jammer anders was het nog meer sfeervol geweest.

Wim Kok

Na het promotiefilmpje over de Kok-interviews die Wim nogal bombastisch vond, had Liesbeth Staats een gesprekje met hem. Uit zijn antwoorden proefde je wat leed over de tanende macht van de vakbonden. Kok vertelde over de kracht van de FNV in het middenveld van de jaren negentig. Je kon de Volkskrant niet openslaan of het ging erover. “En waar blijft nu de loonsverhoging?”, verzuchtte Kok.

Bij de verschillende desserts lopen we met het lekkers al wat door elkaar om na te praten. Ik geef voor de tweede keer in mijn leven een hand aan Wim Kok en zeg dat ik CNV’er ben maar ook PvdA’er. “Hier moeten ook CNV’ers aan mee doen”, zegt Kok “met dit soort gesprekken.” Ik ben het reuze met hem eens, want dan hoor je het ook eens van de andere kant. Ik zal het in eigen kring nog eens aankaarten. Aan Henk Wals en geschiedenisverzamelaar Frank de Jong van het IISG zal het niet liggen.

Inmiddels heb ik thuis al wat interviews gehoord en bekeken. Die over de totstandkoming van een federatie, zware federatie en later de fusie tussen NKV en NVV is heel interessant. Over het afhaken van het CNV daarbij is Kok zeer mild. Ondanks verwoede pogingen van journalist Ornstein om hem te dwingen een zwarte piet aan het CNV te geven. Nee, Kok begreep de argumenten van de toen CNV-voorzitter Jan Lanser. ‘Soevereiniteit in eigen kring’.

Gijs Wildeman

Februari 2018