Het geheugen van de vakbeweging

Wim Kok, op de Dam


Activistisch en pragmatisch

Uitzonderlijk vakbondsman

Wim Kok (1938-2018) zal in kringen van de vakbeweging vooral herinnerd worden als de man die leiding gaf aan de fusie van NVV en NKV, daarmee ruimschoots Nederlands grootste vakcentrale vormend. En na een mislukte poging tot een sociaal akkoord in 1979 legde hij een basis onder het Nederlandse poldermodel met het Akkoord van Wassenaar. Daarmee werd de arbeidstijdverkorting mogelijk, en een loonontwikkeling die belangrijk was voor het herstel van onze economie en vermindering van de werkloosheid. Dat alleen al is voldoende hem een belangrijke plek te geven in de geschiedenis van de Nederlandse vakbeweging. Maar de wijze waarop hij de fusie begeleidde en zijn stuurmanschap na het akkoord van Wassenaar, maakte hem een uitzonderlijk vakbondsman en voorzitter. Hij kon activistisch en pragmatisch zijn en wist zich meer dan te handhaven als voorman van de FNV in tijden waarin grootheden als Groenevelt, Dutman en Schelling het beeld van de vakbeweging mede bepaalden. En ze maakten het hem niet altijd gemakkelijk…

Hij handhaafde de partijpolitieke onafhankelijkheid van de FNV, zoals onder meer bleek in de acties rond de door Den Uyl ingezette versobering van de ziektewet.

Teleurstelling en weerstand riep hij op met de versobering van de WAO, die hij als minister van Financiën steunde, en waarvan hij het boegbeeld werd. Persoonlijk heb ik later gemerkt, toen hij het poldermodel weer deed herleven door ruimte te bieden voor het akkoord Flex en zekerheid, hoe belangrijk het is als een minister-president begrijpt hoe essentieel sociale partners zijn.

Er wordt dezer dagen veel geschreven en gesproken over Wim Kok als staatsman; terecht. Maar wij herdenken hem als vakbondsman van uitzonderlijke grootte, een voorzitter en mens om trots op te zijn.

Lodewijk de Waal,

VHV-voorzitter
(FNV-voorzitter van 1997 tot 2005)

21 oktober 2018

Meer over Wim Kok