Het geheugen van de vakbeweging

Waarom arbeid in Nederland niet als belangrijk wordt gezien

Inleiding Bertus Mulder

In 2012 publiceerde Bertus Mulder het boek ‘Het hart van de sociaal-democratie’. Over het belang van Arbeid en Zeggenschap. Betaalde arbeid is de primaire bron van zelfstandig inkomen en voor veel mensen de basis voor respect en zelfrespect. Mensen doen mee; met hun werk leveren ze een bijdrage aan de samenleving. In zijn inleiding in de lezingencyclus ‘Voorwaarts en niet vergeten’ (najaar 2013) van FNV Bondgenoten is hij daar verder op ingegaan.

Bertus Mulder, inleider in collegereeks Voorwaarts en niet vergetenBertus Mulder, inleider in collegereeks Voorwaarts en niet vergeten

Zeggenschap over de kwaliteit van de arbeid is essentieel voor de beleving van arbeidsvreugde. Arbeid als ambacht, met autonomie, zelfstandigheid, met vrijheid van handelen en denken is van groot belang. Het leek mij de taak van de
sociaaldemocratie daarvoor te strijden. Ik belicht auteurs die dat benadrukken, tegen de heersende stroom in. In deze voordracht draait ik de zaak om.

André Kloos

De toenmalige NVVvoorzitter André Kloos schetste in 1969 Nederland als een land dat zich na de Tweede Wereldoorlog had ontwikkeld tot een nieuwe industriële natie? Wat is daar van overgebleven? Waarom wordt in Nederland het belang van arbeid zo vaak en zo hardnekkig genegeerd? Waarom slagen we er zo slecht in het belang van ‘arbeid’ over het voetlicht te brengen? Waarom is Nederland in Europa koploper in het omarmen van de neo-liberale agenda van deregulering, flexibilisering en privatisering? Van het verzelfstandigen van overheidstaken als het
gaat om woningbouwcorporaties, het onderwijs en de zorg, waar ‘managers’ financieel alle vrijheid krijgen, mogen speculeren, hun geld in vreemde projecten mogen steken en het personeel naar hun hand kunnen zetten via lump-sum constructies en het creëren van een ‘flexibele schil’?

Koploper flexibel werken

Arbeid staat onder permanente druk, van opgedrongen targets en case-loads, van maximale prestaties in zo kort mogelijke tijd. Het denken van veel managers is kort-cyclisch, en de lange termijneffecten op werknemers valt buiten hun gezichtsveld. Nederland is Europese koploper in flexibel werk! (sheet 1).
Ik wil vandaag het hebben over de historische redenen waarom Nederland geen ‘arbeidscultuur’ heeft en waarom Balkenende’s Innovatieplatvorm vooral een praatclub bleek. Ik wil proberen aan te geven hoe de ideologie van het gemakkelijk geld verdienen eruit ziet, waarom ondernemers, journalisten, wetenschappers en politici zich zo gemakkelijk bewegen in de wereld van het korte termijn belang.
Nederland is een bijzonder land en dat zullen we moeten onderkennen als we zelf een politieke agenda willen formuleren. Arbeid, arbeidsvreugde, arbeidsstress, daar gaat het naar mijn opvatting op. Hoe komen we van de stress af, hoe bereiken we dat mensen met plezier naar hun werk gaan en aan hun werk voldoening beleven?
Lees verder…
Zie bijbehorende presentatie…