Het geheugen van de vakbeweging

Maandag tolereren we niets meer

Vrouwen hebben binnen de vakbeweging geleidelijk aan en vaak tegen de stroom in hun plaats veroverd.  Waar hielden vakbondsvrouwen zich mee bezig? Wie waren ze en welke rol speelden ze? Over bekende en onbekende vakbondsvrouwen, hun organisaties, belangrijke gebeurtenissen, acties en de thema’s die ze binnen de vakbeweging op de kaart hebben gezet.

Voor gelijke rechten, tegen discriminatie

Vrouwen hebben binnen de vakbeweging een belangrijke rol gespeeld. Ze streden samen met de mannen voor betere arbeidsomstandigheden, een 40 urige werkweek en recht op minimumloon. Maar ook kwamen ze in het geweer voor gelijke rechten van vrouwen en tegen discriminatie. Zij organiseerden zich afzonderlijk of kozen voor de strategie om binnen de bond of de vakcentrale zich in te zetten voor onderwerpen die voor vrouwen extra van belang zijn, zoals gelijke loon voor gelijke arbeid, zwangerschapsverlof, kinderopvang, bestrijding van seksuele intimidatie op de werkvloer.

Wie zijn ze, wat doen ze?

Welke belangrijke onderwerpen zijn er op de kaart gezet? Wie zijn die vakbondsvrouwen en wat  deden ze? Kregen ze medewerking van mannen of juist niet? Wat dreef hen? Hoe kregen ze hun eisen gerealiseerd en voerden ze actie? Welke strategieën werden gebruikt en waren effectief? Hoe was de verbinding met de vrouwenbeweging?
Zonder volledig te kunnen zijn willen we in dit onderdeel van de VHV website vakbondsvrouwen en de rol die ze speelden zichtbaar maken. Er wordt een verbinding gelegd tussen vroeger en nu. Vrouwenvakbondswerk is werk dat midden in de samenleving staat en niet in de marges daarvan opereert . Scholing en ontwikkeling waren altijd erg belangrijk en het oprichten van vrouwenvakscholen kwam uit de koker van vakbondsvrouwen.

Breder perspectief dan betaald werk

Waarin vakbondsvrouwen anders dan mannen zijn?  Vrouwenvakbondsstrijd is altijd meer universeel en met een breder perspectief dan alleen het betaalde werk. Ook de combinatie van werk en privé, het onbetaald werk, de maatschappelijke verhoudingen spelen daarin mee. Wat wel eens wordt vergeten, is dat mannen ook hebben mee geprofiteerd van de door vrouwen op de kaart gezette onderwerpen, zoals kinderopvang en verlofregelingen. Vrouwen weven werk en privé gemakkelijk door elkaar. Ze nemen kinderen mee naar vergaderingen en thuiswerk is ook echt een vrouwending. Vakbondsvrouwen verbonden zich door de jaren heen altijd met  de brede vrouwenbeweging. De Nationale Tentoonstelling Vrouwenarbeid in 1898, acties voor vrije abortus, Marie wordt wijzer, Breed Platform voor economische zelfstandigheid en Vrouwenpodium 2010-2020.
Met kenmerkende gebeurtenissen, sleutelfiguren, thema’s en succesverhalen geven we een overzicht van het vakbondsvrouwenwerk, vrouwenbonden en de ontwikkeling daarvan.

  • 22/06/2019

Ria Caljouw-Rooijackers

Ria Caljouw-Rooijackers is geboren op 1 januari 1942 in Bladel in een rooms-katholiek middenstandsgezin. Na haar huwelijk met Co Caljouw gaat zij werken bij de Abva en groeit daar door tot de eerste vrouw in het Dagelijks Bestuur

Lees meer
  • 18/06/2019

Mia Stollman (1917-1999)

Elisabeth Hubertina Maria (Mia) Stollman, in 1917 geboren in Heerlen, was al tijdens haar opleiding aan de school voor maatschappelijk werk in Sittard opgevallen door haar betrokkenheid bij het leven en welzijn van arbeidersgezinnen. Stollman was 28 toen ze voorzitster werd van de KAVO. Ze bleef leidster van de katholieke arbeidersvrouwen in Limburg tot haar pensionering in 1972.

Lees meer
  • 22/10/2018

Annie van Wezel’s wereldwijde vakbondslobby

Al op de lagere school in Drunen was Annie van Wezel geboeid door het katern in de schoolatlas over ‘de volkeren van deze wereld’. Wat zouden mensen met een heel andere achtergrond denken en willen? Van Wezel wilde de wereld in en dat is haar gelukt als internationaal adviseur van de FNV. In juli 2018 nam ze afscheid.

Lees meer
  • 22/10/2018

“Graven wij waar we staan, want waar wij staan is ons Klondyke”

Leida van Groenestein was van 1955-1959 diocesaan leidster van de Vrouwelijke Katholieke Arbeiders Jeugd (VKAJ) in het bisdom Haarlem. Daar hield zij zich bezig met de emancipatie en de arbeidsomstandigheden van jonge werkende vrouwen, in een periode waarin er veel moest worden gedaan voor hun zelfbewustzijn. En waarin de wereld om hen heen, nog moest beseffen dat ze er waren. Els Brouns en Tineke van der Kraan spraken met haar.

Lees meer
  • 18/10/2018

Vakbondsvrouwengeschiedenis

Vrouwenarbeid is zo oud als de wereld, de belangenbehartiging van hun belangen heeft een wat kortere geschiedenis. De literatuurlijst Vakbondsvrouwengeschiedenis biedt een goed overzicht van de verschillende aspecten ervan.

Lees meer