Het geheugen van de vakbeweging

Gijs Wildeman

Column Gijs Wildeman

Vakbondsgeschiedenis

Even voelde ik mij wat eenzaam, terwijl er volop mensen waren en ik zeker een kwart met naam en toenaam ken en andersom. Het was na afloop van de presentatie van de ‘Lodewijk de Waal tapes’, een Oral History project van en bij het Internationale Instituut Sociale geschiedenis (IISG) in Amsterdam op 24 mei jl. In navolging op de tapes van Wim Kok interviewde journalist Leonard Ornstein nu vele uren Lodewijk de Waal als oud-voorzitter van de FNV.

Hoe Lodewijk bij de vakbeweging terecht is gekomen, over de Balkenende-norm en natuurlijk de sociale partners. In een gesprek met Agnes Jongerius en de oud-directeur van het VNO-NCW Niek Jan van Kesteren leerden we dat het woord sociale partners in het buitenland niet bestaat. Hoe kunnen werkgevers en werknemers nu partners zijn denken ze daar. Je bent tegenstander! Nou hier ook wel, maar niet altijd. We hebben toch het poldermodel, hoewel dat best nu een beetje op zijn gat ligt. Een goed pensioenakkoord kan dat weer een beetje doen opvijzelen.

Een gesproken column van Sheila Sitalsing van de Volkskrant die probeerde Lodewijk weer abonnee te maken. Lodewijk heeft meer dan één reden gehad om te bedanken, maar dat de Volkskrant zich verlaagde tot een boulevardblad om over het persoonlijke leven van Lodewijk te publiceren was de druppel die de emmer deed overlopen. zo heb ik later begrepen. Interessant was de scriptie van Rosa Kösters over de werkvloerverhoudingen bij Philips en de Hoogovens in de jaren zeventig. Ze vertelde er zelf over. ( Ze heeft van de FNV de scriptieprijs 2018 gewonnen). (www.deburcht.nl ). In de discussie ging het ook over de macht van de vakbond bij die bedrijven. Hoeveel zijn er lid.

Aan het slot sprak de middagvoorzitter, journaliste Liesbeth Staats met Henk Wals de directeur van het IISG. Hij maakte duidelijk hoe waardevol het is om ook mondeling de vakbondsgeschiedenis vast te leggen en ja, ook met het het CNV en de VCP. Daar sprak ik later met hem over. En ik begreep dat Wals heel graag ook met het CNV dat Oral Hystorie project wil doen. Met Jan Lanser oud-voorzitter van het CNV die net is overleden kan het al niet meer.  Het CNV moet daar wat centen voor over hebben zei Wals. Toen had ik mijn moment van eenzaamheid. Want in dit sociaal maatschappelijk gezelschap was ik de enige CNV’er. Het moet toch kunnen dacht ik. Henk Hofstede leeft nog, Doekle Terpstra werkt zelfs nog en René Paas en Jaap Smit zijn beiden commissaris van de Koning. Die moeten toch wat te vertellen hebben. Jaap Smit bijvoorbeeld over de mislukte fusie met de Unie. Daarna heb ik weer gezellig met de napraat meegedaan met een glas wijn en een hapje.

Inmiddels heb ik deel III van de tapes, gekeken en beluisterd. “Raar stelletje die LPF (Lijst Pim Fortuyn) in dat eerste kabinet-Balkenende”, zegt Lodewijk. Ik genoot van de beleving op weg naar 2 oktober 2004. Want dat heb ik ook op mijn manier mee beleefd. De grootste gezamenlijke vakbondsdemonstratie ooit. Over de samenwerking met Verhoeven (MHP) en vooral die met Doekle Terpstra. En dan de onderhandelingen daarna. De vreemde houding van de minister van Sociale Zaken Aart Jan de Geus die in een stadium daarvoor vicevoorzitter van het CNV was. De Geus die op eigen houtje het afgesproken akkoord begon te veranderen. Echt heel interessant allemaal. ( www.iisg.amsterdam.nl). En wat zou het mooi zijn als ook eens een CNV-voorzitter gehoord zou worden, dan beleef je het ook eens van een andere vakbondskant. Ik ga het nog eens aanhangig maken bij het CNV. Ergens moet er toch nog wel een potje met geld voor de vakbondsgeschiedenis zijn.

 

Gijs Wildeman  

juni 2019