Het geheugen van de vakbeweging

Unie BLHP: van NKV naar MHP

Achtergronden van het ontstaan van een nieuwe vakcentrale

Op 22 juni 1973, een jaar en twee maanden na de oprichting van de Unie van Beambten, Leidinggevend en Hoger Personeel, de Unie BLHP, werd door de Bestuursraad (BR) de ‘Diskussienota relatie Unie BLHP – NKV’ aangenomen. De Unie BLHP was als niet katholieke vakbond aangesloten bij het Nederlands Katholiek Vakverbond (NKV).

Vakcentrale MHP 40 jaar geleden ontstaanVakcentrale MHP 40 jaar geleden ontstaan

De Bestuursraad had het algemeen bestuur verzocht de nota te schrijven, met als doel: ‘een bijdrage tot het gesprek over de beantwoording van de vraag of de Unie BLHP haar relatie tot het NKV moet verbreken of niet’. De BR wilde ‘een tendentieuze benadering’ vermijden maar ‘een handvat bieden tot een eerlijk en open gesprek’ met de leden.

Nivelleringsbeleid onacceptabel

Begin jaren ’70 kreeg de vakbeweging te maken met de loonconflictsituatie en het nivelleringsbeleid van de Industriebonden NKV en NVV. Voor een groot deel van de achterban van de Unie BLHP was het beleid van de Industriebond NKV en de opstelling van de Vakcentrale NKV niet langer acceptabel. Daardoor werd de aansluiting van de Unie BLHP bij het NKV zwaar op de proef gesteld.
Er volgde een brede discussie met kader en leden in de regio’s, kringen en (bedrijfs-)groepen van de Unie BLHP. In de nota werden de feitelijke situatie en de gevoelens van de meerderheid van de (kader)leden uitvoerig beschreven. Het nivelleringsbeleid ten opzichte van de middengroepen en het hoger personeel had voor de solidariteit een uiterste grens bereikt. De verwijdering tussen Unie BLHP en NKV was al duidelijk zichtbaar geworden.
Aan de onderhandelingstafels moest de Unie BLHP (samen met de door het NVV geroyeerde Nederlandse Bond van Technici) zich tegen het beleid van de industriebonden verzetten. Dit ging absoluut verder dan het alerte onderhandelen bij het wegnemen van ongemotiveerde verschillen tussen arbeiders en beambten, het samenvoegen van cao’s voor handarbeiders en beambten en het integreren van de destijds voor deze groepen werknemers afzonderlijk geregelde arbeidsvoorwaarden.

Video 40 jaar De Unie. Verleden, heden en toekomst!

Verlaten NKV, aansluiten bij MHP

Op 26 april 1974 kondigde de Unie BLHP aan het NKV te zullen verlaten als de Federatie Nederlandse Vakbeweging tot stand zou komen. Op 14 juni 1974 besloot de Vereniging van werknemers in het Bank- en Verzekeringsbedrijf en Administratieve kantoren BVA [*] eveneens uit te treden.
De Bestuursraad van de Unie BLHP stelde op 2 november 1974 de ‘Diskussienota visie- en aktiviteitenprogramma unie ’75’ vast. Het ‘oranje boekje’ vormde de basis voor landelijke, regionale en plaatselijke bijeenkomsten, die moesten uitmonden in een demonstratief congres dat op zaterdag 5 april 1975 werd gehouden. In het kader van de ‘Aktie Unie ’75’ moest dit congres het ‘eigen gezicht’ van de Unie BLHP bepalen. De nota telde 35 pagina’s en drie hoofdstukken, het visieprogramma, een toelichting daarop en een Aktiviteitenprogramma in 17 punten. De term beambten werd formeel weer ingevoerd.
Op 1 januari 1975 verlieten de Unie BLHP en de BVA het NKV en sloten zich aan bij de Raad voor Middelbaar en Hoger Personeel en versterkten daarmee de positie van de MHP als koepel voor beroepsverenigingen en vakbonden van middengroepen en hoger personeel.
Geert Wagenaer,
februari 2013
___________
[*]Op de keper beschouwd had de BVA trekken van een bedrijfsbond. Bij de BVA konden werknemers lid worden met lagere, middelbare en hogere functies in de bedrijfstakken en branches, die tot het werkterrein van de vereniging behoorden. Op dit punt week de BVA af van de Unie BLHP, die actief was in industrie, nijverheid en later ook dienstverlening. Zie ook de ‘inleiding’ van 1-11-1973 van J.W.A. de Bruin