Het geheugen van de vakbeweging

Uit solidariteit met Nicaragua

Louis Groen en Henri Okkersen fietsen 1100 kilometer in vier dagen

Louis Groen (66) ziet er nog even goed getraind uit als 35 jaar geleden. “De conditie van toen heb ik niet meer”, zegt hij lachend. “Jarenlang heb ik niet meer gefietst, maar dit jaar doe ik mee aan de Joop Zoetemelk Classic. Een toertocht van 150 kilometer”. Een mooie afstand maar niets vergeleken bij de sponsortocht van 1981. Samen met Henri Okkersen, elfhonderd kilometer in vier dagen. Ter ondersteuning van de Sandinisten in Nicaragua. Louis en Henri gingen er voor en haalden de eindstreep met glans.

Louis Groen: Louis Groen: “Andere sponsoracties brachten niet zoveel op”

Het begon allemaal met koffie. Een aantal scholingsmedewerkers van AC de Bruijninstituut had het plan opgevat om voortaan Nicaraguaanse koffiebonen te gebruiken bij het scholingsinstituut. “Gewoon, uit solidariteit met Nicaragua. De omwenteling in dat land sprak ons aan. En we wilden wat doen. Omdat we solidair wilden zijn met de bevrijdingsbeweging in midden Amerika. Vergeet niet: in ons hoofd zat nog het drama van de Chileense staatsgreep van Pinochet
Louis en zijn collega´s slaagden in hun opzet en voortaan werd Arabica koffie uit Nicaragua geschonken. Maar zij wilden meer. Louis: “Zo eens per maand mochten we in een kraam koffie verkopen. En daarbij dan ook nog affiches, LP´s en boekjes over Nicaragua. Het liep niet slecht maar bracht geen groot geld op. Zo’n 500 gulden per maand. Dat zette niet veel zoden aan de dijk.”

In vier dagen langs alle districtskantoren

Dus kwam er een nieuw plan om fiks wat geld op te brengen voor Nicaragua. “Sponsoring stond toen nog in de kinderschoenen. Nog geen massale acties zoals we die tegenwoordig kennen. Samen met Henry Okkersen, die net als ik bij de Bouw- en Houtbond FNV werkte, kwamen we tot het plan langs alle elf districtskantoren van de bond te fietsen. In een tijdsbestek van vier dagen. Begin en einde bij het hoofdkantoor in Woerden. Met als doel ons te laten sponsoren door de werkorganisatie en vooral ook door de afdelingen binnen al die districten.” Louis en Henry maakten een schema en kwamen tot de conclusie dat de totale tocht zo’n 1100 kilometer zou bedragen. “Dat moest te doen zijn. We waren allebei goed getraind. Veel zou afhangen van het weer, maar augustus was de ideale maand. Rustig op de kantoren, geen cao stress en de beste kans op goed weer.”
Hoe het plan binnen de Bouw en Houtbond werd opgevat? “Het was voortdurend laveren. Tussen bestuurders die hun twijfels hadden over Nicaragua en bestuurders die het juist prima vonden. Nicaragua lag in die tijd binnen de vakbeweging sowieso gevoelig. Er waren zeker bestuurders die wars waren van alles wat riekte naar communisme. We moesten dus zeer zorgvuldig opereren.”
Maar toen eenmaal het besluit genomen was kon het plan verder worden uitgewerkt. De reacties vanuit de districten en afdelingen waren heel positief. “Het was een sneeuwbaleffect en daarmee kwam veel geld in zicht.” Het bondsblad Profiel maakte een uitgebreide aankondiging van de tocht. “Elke kilometer moet geld opleveren voor Nicaragua” . Districtsteams, afdelingsbesturen, medewerkers, individuele leden: werkelijk iedereen werd opgepord zijn bijdrage te leveren.
Profiel laat het niet bij een oproep tot geld geven. Het verzorgt ook nog een aantal achtergrondartikelen over de geschiedenis van Nicaragua, de overwinning van de Sandinisten op het Somoza bewind en de idealen die de Sandinisten willen verwezenlijken.

Hartelijke ontvangsten

Henri Okkersen (links) en Louis Groen (rechts) aan de start van hun 1100km lange fietstocht, Woerden, 17 augustus 1981

Zeventien augustus 1981 is het dan zo ver. Uitgezwaaid door voorzitter Bram Buijs gaan Louis en Henry van start. De eerste dag fietsen zij via Middelburg en Noord-Brabant naar Sittard. De volgende dag gaan de twee fietsers en de volgwagen naar het noorden. “Elk districtskantoor bezochten we maar heel kort. We moesten elke dag veel kilometers maken en hadden dus maar weinig tijd. Maar we werden wel overal hartelijk ontvangen. Vaak kwam er nog een burgemeester of wethouder een praatje maken. En op die manier genereerden we alles bij elkaar aardig wat publiciteit voor Nicaragua. Niet alleen binnen de vakbeweging maar ook in de regionale pers.”
Drie dagen hadden zij mooi weer. De vierde dag vertrokken zij voor de laatste etappe van Leeuwarden naar Woerden. “Het was ronduit pokkeweer. En bovendien kregen we op de eindeloze Afsluitdijk ook nog eens een strakke wind tegen. Het was afzien. We waren drijfnat, voelden ons uitgewoond en koud. Bovendien moesten we daarna nog door de eindeloze polders van Noord-Holland. Met fikse vertraging kwamen we aan in Woerden.”
Maar daar wachtte Louis en Henry een aangename verrassing. Het bestuur van de Bouw&Houtbond FNV had besloten de opbrengst van fl 12.000 te verdubbelen tot
fl. 25.000. “Dat bedrag hebben we een tijdje later overhandigd aan een vertegenwoordiger van de Sandinistische overheid waar ook een Nicaraguaanse vakbondsvertegenwoordiger bij was betrokken. Een fantastisch resultaat natuurlijk.”

Ondersteuning El Sol-bouwbrigades

Het was een eenmalige en unieke actie die veel aandacht kreeg en goodwill kweekte. De fietstocht paste in een tijd van internationale solidariteit met bevrijdingsbewegingen, zoals in Nicaragua. “Onze fietstocht paste in dat patroon. Maar zette mede de toon voor de verdere vakbondsbetrokkenheid bij Nicaragua in de daarop volgende jaren.” Mede door de fietstocht en de daarmee gepaard gaande actie werd de weg vrijgemaakt voor de latere campagnes van de Bouw en Houtbond FNV ter ondersteuning van  de El Sol bouwbrigades.
Of Nicaragua ook een mooi land is om te fietsen kan Louis niet vertellen. “Nee, in Nicaragua ben ik nooit geweest. Dat had wel gekund, maar is er nooit van gekomen. Ik had die drang niet zo.” En daarna stapt hij op de fiets om nog een trainingsrondje te maken voor de Joop Zoetemelk Classic.
Wouter van der Schaaf
Maart / april 2016