Het geheugen van de vakbeweging

Roos Abbink

“Met een schoenendoos vol papieren en een notulenboek in de bus naar huis”

In 2012, 2013 heeft Siska Caneel een groot aantal verhalen opgetekend van ‘Vrouwenbondsvrouwen’. Deze zijn gebundeld in het boek De Vrouwenbondsvrouwen, 1948 – 2013, 65 jaar Vrouwenbond(s)levens. Roos Abbink(1931) uit Zuid-Scharwoude, lid sinds 197,2 is één van hen.

Roos Abbink, Vrouwenbondsvrouw uit Zuid-ScharwoudeRoos Abbink, Vrouwenbondsvrouw uit Zuid-Scharwoude

Een echt actieve  Vrouwenbondvrouw  uit Noord Holland is Roos Abbink. Al werd ze pas in 1972 lid, ze kan er heel veel over vertellen. Ze maakte onder andere deel uit van de redactie van Binding (toen zij bij de redactie kwam bestond deze slechts uit twee A4tjes),  nam deel aan verschillende commissies, richtte diverse afdelingen zoals bijvoorbeeld Assendelft, Heerhugowaard, de Schermer en Koog aan de Zaan op en enthousiasmeerde vele vrouwen voor de Vrouwenbond. Haar verhaal:
“Ik was voor mijn werk als gezinsverzorgster lid van de ABVA en raakte door ziekte in de WAO. Een medewerkster van de ABVA belde mij toen en zei dat ik beter lid kon worden van de Vrouwenbond. Dat heb ik gedaan, ik werd lid van de afdeling Alkmaar, een grote afdeling in die tijd. Ik wist van toeten nog blazen maar werd al binnen een jaar gevraagd om secretaris te worden.  Ik sputterde nog wel wat tegen, zoiets had ik nog nooit gedaan. Maar onze voorzitter Gerda de Jong zei dat het niet zo moeilijk was en ik het vanzelf zou leren. Dus na de benoeming op de jaarvergadering stapte ik in de bus terug naar huis in Stompetoren met een schoenendoos vol papieren, een notulenboek en een ledenlijst. Maandelijks moest ik de convocaties schrijven  en daarna met de bus naar een lid van de afdeling in Alkmaar, want die had een typemachine. De afdeling was in wijken opgedeeld  en zo werden de convocaties bij iedereen huis aan huis bezorgd. Tja, ik heb er heel veel van geleerd”.
Op een gegeven moment kreeg Roos een telefoontje uit Amsterdam van Brenda de Jong. Deze had toen de verantwoording over het bondsblad De Binding. Of Roos misschien eens wilde komen praten, ze wilden haar graag bij de redactie. Zo gezegd zo gedaan. Samen met haar echtgenoot nam ze al gauw de boot naar Texel, voor haar eerste opdracht. Een verslag van het reilen en zeilen van een afdeling op een eiland. Ze maakten ook zelf de foto’s bij de artikelen. Nog vele jaren is Roos redactielid gebleven. “Ik heb heel wat eindredacteurs meegemaakt  in die jaren. Maria Henneman (die later naar de televisie is gegaan),  Mieke van Veldhuizen, José  Smeets en ik heb zelfs ook nog een tijdje onder Karin Adelmund gewerkt. Daarna kwam Mieka Vroom en mijn laatste eindredacteur was Ingrid Cramer. In die jaren werd het blad steeds professioneler en kwam er ook een vormgever aan te pas. Ida Rouwenhorst bekleedt deze functie al vele jaren. Fotografe Mieke Schlamann maakte de foto’s. En ook Liesbeth Sluiter en Dajen Edelkoort schoten regelmatig plaatjes voor de Binding. Lies Kindt zorgde vaak voor prachtige en hilarische tekeningen. We hadden een heel leuk team. Jammergenoeg werd de Binding in 2001 opgeheven. Een nieuwe naam, andere eindredacteuren zoals Eva Prins en Mariël van den Donk.  Maar vooral ook een andere inhoud. De vrouwen waarvoor de bond werd opgericht, de vrouwen zonder betaald werk, vinden langzamerhand niets meer van hun gading. De oude redactie stapte op en nu heb ik eigenlijk niet zo veel meer  met het blad”.
Roos vertegenwoordigde de Vrouwenbond in de SUGO, een landelijk orgaan voor uitkeringsgerechtigen van de FNV. Hierin participeerden ook voorzitters van diverse vakbonden. De afdeling Alkmaar had contacten met de plaatselijke GGD en met de Gemeente. Ze hadden een vertegenwoordiger in de Provinciale Vrouwenraad en lieten zich horen en zien bij diverse acties. “Ten tijde van Lubbers en van Agt (1981) hebben we nog eens een toneelstukje opgevoerd op ‘Het Plein’ in Den Haag. ‘Verrek met je bestek’ heette dat. Ik was aanwezig bij de acties voor de mantelzorgers en gezinsverzorging begin 80er jaren en we liepen mee in diverse demonstraties.  De Vrouwenbond heeft zich landelijk ook sterk gemaakt voor de preventieve onderzoeken naar baarmoederhalskanker. Samen met de PvdA voerden we huis aan huis folderacties tegen het atoomgeweld. Ook protesteerden we tegen de korting op de WAO, wat dat betreft lijkt het wel of we nu terug gaan in de tijd. Want dat is anno 2013 ook weer nodig. Ik herken de achteruitgang van alle verworvenheden”.
Ondertussen werd Roos ook weer lid van de ABVAKABO FNV en werd betrokken bij het uitkeringsgerechtigdenwerk. Ook daar werd ze secretaris en afgevaardigde in de Bondsraad.  Voor de Vrouwenbond nam ze plaats in het Vrouwen Advies Team en gaf aan vele vrouwen advies over alle mogelijke zaken.  Cursussen werden onder andere in ‘De Born’ in Bennekom gevolgd, soms tijdens meerdaagse trainingen. Daar heeft ze goede herinneringen aan, daar is ze zoveel wijzer van geworden. Zo vaak ze kon bezocht Roos de district- en afdelingsbijeenkomsten. Ook op de jaarlijkse congressen was ze (bijna) altijd van de partij. In de jaren 90 nog congreszalen vol, zoals in Apeldoorn en Zutphen, maar tegenwoordig is daar steeds minder belangstelling voor. Ze beseft dat de reden daarvoor ook voornamelijk ligt bij de hoge leeftijd van de eerste Vrouwenbondsvrouwen. De huidige leden hebben veelal een betaalde baan en kunnen niet zomaar even een dag vrij nemen. Waren er eerst nog themadagen verbonden aan de ledenvergadering, tegenwoordig is het een gewone vergadering en wie komt daarvoor nog uit alle hoeken van het land reizen?
Roos heeft ook geen idee hoe het verder zal gaan met de nieuwe Vakbeweging. Een nieuw soort Vrouwensecretariaat zoals indertijd onder Leontine Bijleveld?  Een zelfstandige bond voor vrouwen binnen de vakbonden? Begin dit jaar (2013)heeft ze afscheid genomen van haar laatste groep, het VAT team werd opgeheven. Veel dingen gaan tegenwoordig per mail, veel informatie is te vinden op de website van de Bond. Ze heeft zichzelf goed kunnen ontwikkelen en een mooie en leerzame tijd gehad. Ze zal alles zeker blijven volgen. De nieuwe organisatie moet wel oog en aandacht houden voor alle vrouwen, ook die zonder betaald werk, vindt  Roos. “Koester ze, die vrouwen van het eerste uur. Zonder hen was de Vrouwenbond nooit uitgegroeid tot wat ze is geworden. 65 jaar, mooie leeftijd, en geen leeftijd om te stoppen”.
We worden even gestoord, haar kinderen zijn bezig een beveiligingssysteem  te installeren. Roos woont zelfstandig en alleen. Haar voordeur in het hoekhuis blijkt aantrekkingskracht op dieven te hebben. Onlangs werd er ingebroken en namen ze onder andere haar computer mee. “Daar kan ik niet zonder, ik moest meteen een nieuwe kopen” moppert ze.  Maar Roos laat zich niet uit het veld slaan: “Als ze maar komen wanneer ik weg ben, want ik wil ze hier niet tegenkomen”.  Kranige dame.
Siska Caneel,
Zuid-Scharwoude,  februari 2013