Het geheugen van de vakbeweging

Rinus Siegersma, een gezicht van de vakbeweging in Zuid-Limburg
Rinus Siegersma, een gezicht van de vakbeweging in Zuid-Limburg

Bindend voorzitter

Rinus Siegersma (1919-2015)

Na de MULO treedt de in het Belgische Gent geboren Rinus Siegersma (1919 2015) in dienst bij bank Mees & Zonen in Rotterdam. Na zijn militaire dienstplicht wordt hij administratief leider voor de veemarkten van de Provinciale Voedselcommissaris voor Gelderland. Hij zakt vervolgens af naar het zuiden waar hij boekhouder wordt bij Drukkerij en Uitgeverij Van Aelst in Maastricht en vervolgens afdelingschef bij het Provinciale Bureau voor de Volkshuisvesting en Bouwnijverheid in Maastricht. In 1957 treedt hij in dienst bij de KAB Limburg om in 1981 bij diens rechtsopvolger, de FNV, met pensioen te gaan. Op 19 april 2015 overlijdt hij in zijn woonplaats Gulpen.

Rinus Siegersma huwt in 1948 met Tiny Hendriks met wie hij twee zonen en twee dochters krijgt. Tiny komt in 1968 te overlijden en hij hertrouwt in 1970 met Doortje Recker. Hij heeft vijf kleinkinderen en achterkleinkind Liv en woont inmiddels al ruim een halve eeuw in zijn geliefde Gulpen. Het huis met de grote tuin heeft plaats gemaakt voor een appartement een paar straten verderop. De jaren beginnen te tellen en dan is een appartement gerieflijker.

Brede inzetbaarheid

Rinus Siegersma is één van de vakbondsbestuurders uit Zuid-Limburg die in 2008 is geportretteerd in Het gezicht van de vakbeweging in Zuid-Limburg II.

Kon de jonge Siegersma een echte job hopper genoemd worden, al bestond die naam toen nog niet, eenmaal in dienst van de vakbeweging blijkt hij zijn stek gevonden te hebben. Er volgt een dienstverband van bijna 25 jaar bij het Juridisch Advies en Bijstandswerk van KAB/ NKV, nadien de Rechtskundige Dienst van de FNV. Een dienstverband met tal van nevenfuncties. Zo is hij o.a. 23 jaar secretaris van de Limburgse Woningbouwstichting Eigen Huis, in de zeventiger jaren voorzitter van de Stichting Vrije Uren in het Heuvelland, lid van de huurcommissie Zuid Limburg, het Bouwfonds Limburgse Gemeenten en lid van de Raad van Beroep in Heerlen.

Ziekenfondsbestuurder

Op het einde van zijn loopbaan binnen de vakbeweging dient zich een nieuwe uitdaging aan. Hij wordt lid van het bestuur van het Centraal Ziekenfonds (CZF) in Limburg om hier al zeer snel Jan Maenen als voorzitter op te volgen. Hij hanteert de voorzittershamer tot eind 1989 als de fusie met het Algemeen Ziekenfonds Maastricht (AZM) is afgerond. Hij blijft lid van het nieuw gevormde bestuur tot eind 1992. Hij is dan 73 jaar. Ook binnen de Ziekenfondswereld wachten hem tal van nevenfuncties, zoals het voorzitterschap van het Fonds Bijzondere doeleinden, voorzitter Lourdes Fonds, voorzitter districtsbestuur Limburg van de VNZ en lid van de landelijke financiële commissie van diezelfde organisatie. Voorts is hij voorzitter van het overlegorgaan van de Limburgse Ziekenfondsen, voorzitter van de Verzekerdenraad van het CZF en bestuurslid van het VGZ in Nijmegen.

Siegersma is ook na zijn pensionering bij de bond nog lang druk bezet. De baas spelen is hem echter wereldvreemd. Hij is altijd op zoek naar een compromis en als het even kan naar consensus. “Het gaat om de zaak en niet om Siegersma!”

Actief in en voor Gulpen

Ook op lokaal vlak weet men Rinus Siegersma tijdens zijn beroepsleven te vinden. Zo wordt hij penningmeester van de schaakvereniging, lid van het bestuur van de Woningbouwvereniging en medeoprichter en voorzitter van de plaatselijke harmonie. Hij maakt voor de “Arbeiderslijst” van 1962 tot 1978 deel uit van de gemeenteraad van Gulpen en is hier tot eind 1979 nog anderhalf jaar wethouder. Hij verklapt achteraf blij te zijn in 1979 door het CZF benaderd te zijn als beoogd bestuursvoorzitter. “De gemeenteraad werd me toch te veel een slangenkuil, waar te pas en te onpas rekeningen vereffend moesten worden. Dat past niet bij mijn karakter. Bij het CZF daarentegen voelde ik me als een vis in het water.”

Ook na zijn afscheid van de ziekenfondswereld wordt er een beroep op hem gedaan. Hij beperkt zich vanaf dat moment echter duidelijk tot het lokale niveau. En ook hier weer vaak in de rol van voorzitter. Zoals voorzitter van de Ouderensociëteit, voorzitter KBO-afdeling, voorzitter Seniorenraad en van het samenwerkingsverband voor Ouderen binnen de gemeente Gulpen. Hij is lid van het Platform Gehandicapten en van de Klankbordgroep WMO. Dat alles is inmiddels verleden tijd. De 90-jarige maakt nu nog uitsluitend deel uit van het bestuur van de Ouderen Sociëteit.

Auto: lust en leven

Doortje, kinderen en kleinkinderen bepalen sinds enige tijd in belangrijke mate zijn dagritme. Voor het contact met kinderen en kleinkinderen zijn de computer en de auto belangrijk. Er is dagelijks e-mail verkeer tussen huize Siegersma en het nageslacht. Tot in het verre Spaanse Zaragossa, waar zijn oudste dochter woont. Zij werd tot enkele jaren geleden jaarlijks nog met de auto bezocht. Met Rinus natuurlijk zelf achter het stuur. Die bezoekjes zijn er nog steeds met dien verstande dat een piloot nu de stuurknuppel vasthoudt. Maar voor een rit naar zijn broer in Gent of zijn zoon in Landsmeer, vlak boven Amsterdam, haalt de 90-jarige nog heel graag de auto uit de garage.

Natuurlijk is er tijd voor het volgen van het dagelijks nieuws en voor het terugblikken op wat achter hem ligt. Verwacht van hem geen harde oordelen over ontwikkelingen binnen de vakbeweging of bij de ziekenfondsen, om maar een paar interessevelden te noemen. Wie geen verantwoordelijkheden meer draagt, past bescheidenheid. Al betreurt hij het dat de lokale en regionale rol van de vakbeweging nagenoeg lijkt uitgespeeld. Maar voor het verleggen van accenten zal de leiding van de beweging, volgens hem, haar redenen hebben.

Als geen ander heeft Rinus Siegersma de kunst verstaan om in elke periode van zijn leven die bestuurlijke activiteiten te ontwikkelen die bij zijn leeftijd passen. Blikt hij terug op zijn actieve jaren binnen de vakbeweging, dan zijn daar veel fijne herinneringen. Vooral aan personen. Hij wil ze graag nog eens genoemd zien: Jan Maenen, Jos Ensinck, Sjaak Titulaer, Ger Hoeberigs, Luc Geurts, Louis Siepers, Jan van Gennip, Bér de la Brassine, Wiel Friedrichs, Mat Janssen en natuurlijk zijn grote vriend Jef Bogaert.

Rinus Siegersma, een man die als geen ander houdt van harmonie, thuis en in zijn lange bestuurlijke loopbaan. Zijn grote kracht school er in om ook in moeilijke processen, mensen bij elkaar te houden. En daar kan hij nu, samen met Doortje, met veel plezier op terugkijken. Maatschappelijke waardering voor zijn verdiensten was er ook: in 1987 werd Rinus Siegersma benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

Mat Janssen

Eerder gepubliceerd in de VHV-publicatie Het gezicht van de vakbeweging Zuid-Limburg II, 2008