Het geheugen van de vakbeweging

Kleis Adema

Duizendpoot

Kleis Adema (Doenrade, 1944) groeit samen met vijf broers op in Heerlen in het gezin van de Friese schiethouwer Adema. Hij trouwt met Truus de Kort. Ze krijgen twee zonen: Kleis jr. en René. Kleis werkt bijna 40 jaar bij het Nutsbedrijf Heerlen en – na de fusie – bij Essent kabelcom. Gedurende een lange reeks van jaren is hij ’het gezicht’ van het georganiseerd overleg van deze energieleveranciers. Tegenwoordig is hij betrokken bij een ongekend aantal activiteiten in Heerlen en de regio. Het portret van Kleis Adema is opgenomen in Het gezicht van de vakbeweging in Zuid-Limburg II, dat in oktober 2010 is gepresenteerd.

Kleis Adema: Kleis Adema: “Mensen moeten de handen ineen slaan voor de leefbaarheid in de eigen buurt”

Brenger van het licht

Na een opleiding Elektrotechniek aan de LTS in Brunssum gaat Kleis in 1960 bij de Oranje Nassau 4 aan de slag als leerling-elektricien. Hij maakt (bovengronds) de verlichtingssnoeren gereed die vervolgens door collega’s in de ondergrondse pijlers worden aangebracht. “Ik bracht ŕ raison van 38 cent per uur het licht in de mijnen,” zegt Kleis nu lachend.
Als de ON 4 dichtgaat komt hij als elektricien in dienst bij de Gemeentebedrijven Heerlen. Hier houdt hij zich bezig met huisaansluitingen en de openbare verlichting. Hij volgt een veelheid aan cursussen op zijn vakgebied die hij afsluit met het diploma ‘opzichter elektrotechniek’. Hij verlaat in 2003 als opzichter de dienst bij Essent Kabelcom.

Georganiseerd overleg

Kleis, lid van de ARKA, wordt in 1970 gekozen in de Ondernemingsraad van het Nutsbedrijf Heerlen. Daar krijgt hij al vrij snel te maken met de verzelfstandiging en privatisering van het gemeentelijk nutsbedrijf, waarna de fusietrajecten volgen met PNEM, Mega Limburg tot uiteindelijk Essent. Hij is als voorzitter van de OR en nadien ook als lid van de COR bij Essent Holding en de Europese OR van het concern zeer nauw bij deze processen betrokken.
Het veilig stellen van een zo groot mogelijk deel van de werkgelegenheid en het afsluiten van gedegen sociale plannen vormen in die periode de hoofdmoot van zijn werkzaamheden. Spannende tijden die vaak veel energie en inspanning vragen, ook al is hij voor zijn overlegwerk deels vrijgesteld. Kleis – zelf vurig aanhanger van het harmoniemodel – kijkt tevreden terug op de bereikte resultaten. “Ik heb aan werkgeverskant over het algemeen met mensen om tafel gezeten die het belang van een goed functionerend overleg op waarde wisten te schatten. Al is er natuurlijk een wereld van verschil tussen het gemeentelijke Nutsbedrijf met 130 man personeel en de Essent Holding met zo’n 10.000 personeelsleden. In beide gevallen is het echter belangrijk te streven naar goede persoonlijke verhoudingen”, aldus Kleis.

Politiek

Kleis ontwikkelt in de jaren negentig belangstelling voor de politiek en neemt in 1998 voor het CDA zitting in de Heerlense gemeenteraad. Al die jaren is hij lid van de raad gebleven. Bij de verkiezingen van maart 2010 heeft hij aangekondigd dat dit zijn laatste zittingsperiode zal zijn. “Met 16 jaar is het dan welletjes geweest.”
Hij zou maar wat graag zien dat de zeven Parkstad gemeentes, waartoe Heerlen behoort, hun krachten bundelen in die éne gemeente Parkstad. De politieke werkelijkheid is op dit moment helaas anders. Binnen het raadswerk zijn Veiligheid, Openbare Werken en Welzijn zijn belangrijkste aandachtsgebieden. Met name in relatie tot dit laatste onderwerp is Kleis direct of indirect bij een ongelooflijk aantal zaken op het gebied van welzijn en cultuur betrokken, plaatselijk en regionaal.
Daaronder veel bestuurlijke activiteiten. Hierbij wordt het noodzakelijke uitvoerende handwerk niet geschuwd. Of dat nu is binnen de vakbond, de Zonnebloem, KBO, cliëntenraden of als medeorganisator van de Cyclocross in het Hellegat, de jaarlijkse Taptoe in Heerlen of de Landschapsdag op Terworm. Het kost veel tijd, maar levert natuurlijk een schitterend netwerk op dat bij een veelheid aan ontwikkelingen en activiteiten kan worden ingezet. De mobiele telefoon is steeds onder handbereik!

Seniorenwerk

 Binnen de KBO-afdeling Heerlen Noord hanteert Kleis al een fiks aantal jaren de voorzittershamer. Na zijn (vervroegde) pensionering komt daar het voorzitterschap van de regio Oostelijke Mijnstreek bij en in lijn daarmee het lidmaatschap van het Algemeen Bestuur van de KBO Limburg. Kleis is een groot voorstander van een verregaande samenwerking van de Ouderenbonden in Nederland. Het zou de politieke slagkracht en daarmee de belangenbehartiging van ouderen zeer ten goede komen.
Als Seniorenadviseur van zowel de KBO als de welzijnsorganisatie Alcander weten velen Kleis Adema te vinden. Net als in zijn vakbondswerk zijn belangen behartiging en dienstbaarheid hier de sleutelwoorden. Overigens is ook zijn echtgenote Truus actief binnen de KBO en de Zonnebloem. Hun beider verdiensten in ‘vrijwilligersland’ zijn inmiddels met een lintje bekroond; voorzien van ‘koninklijke goedkeuring’ zou je kunnen zeggen.

Zorgen

Over de toenemende individualisering en verharding in onze maatschappij maakt Kleis zich zorgen: “Het ‘ikke, ikke en de rest kan stikken’ staat voorop. Solidariteit is vaak ver te zoeken. Het begint veelal dicht bij huis en waaiert als een olievlek uit over de stad, het land en zelfs de internationale gemeenschap. Het zijn tendensen, die je ook binnen de vakbeweging ziet. Jongeren zien nut en noodzaak van het vakbondslidmaatschap vaak niet meer zitten. Voor solidariteit met hen die het toevallig een stuk slechter getroffen hebben, halen ze de schouders op. Ook de vakbeweging moet zich her oriënteren op haar rol en positie in de samenleving. In onze snel veranderende samenleving moet je je doel en vervolgens de middelen die je daarvoor inzet telkens bijstellen.”
Zo vindt Kleis dat er absoluut onvoldoende aandacht uitgaat naar de steeds groter wordende groep gepensioneerden binnen het ledenbestand. Op het punt van pensioenen, zorg en sociale zekerheid zouden vakbeweging en ouderenorganisaties veel sterker samen moeten optrekken. En ten slotte: mensen moeten de handen ineen slaan als het gaat om de leefbaarheid in de eigen buurt. Kleis en Truus geven graag het goede voorbeeld en hopen van harte dat de kleinkinderen Neele, Remko, Jurre en Fedde dit voorbeeld zullen volgen.