Het geheugen van de vakbeweging

Paus Leo XIII
Paus Leo XIII. schrijver van de encycliek Rerum Novarum, vanaf 1891, inspiratiebron voor start katholieke arbeidersbeweging in 1891

Een eeuw vakbeweging van jaar tot jaar

Kalendarium vakbeweging 1891-1991

In het door onderzoekers van de VU, de EUR, de KUN en het IISG samengestelde ‘vakbondenboek 1891-1991′ zijn ongeveer 12 pagina’s vrijgemaakt voor een beknopt chronologisch overzicht van de behandelde periode. Dat kalendarium is in de eerste plaats bedoeld als basis voor die chronologie, maar wordt hier digitaal los van het boek aangeboden. Het kan menig vakbondshistoricus helpen om bij de beschrijving van gebeurtenissen die in de juiste historische context te plaatsen.

Bij het samenstellen van het kalendarium zijn, lettend op het belang van feiten en gebeurtenissen voor de sociaaleconomische ontwikkeling in Nederland, vele publicaties geraadpleegd. Speciale vermelding verdient in dit verband: J. Roes (red.), Katholieke arbeidersbeweging. De KAB en het NKV in de economische en politieke ontwikkeling van Nederland na 1945 (Baarn 1985), omdat de daarin opgenomen ‘beknopte chronologie’ (p. 398-409) model staat voor dit kalendarium.

Er is uitgegaan van de volgende criteria:

1. Vermelding van stands- en vakorganisaties, vakverbonden, congressen, conferenties, meetings, betogingen; van ongeregeldheden, opstanden; van crisissen, stakingen, uitslui tingen , bedrijfsbezettingen; van belangrijke internationale stands- en vakorganisaties; van andere invloedrijke internationale organisaties en internationale congressen.

2. Vermelding van sociale wetten; van grondwetswijzigingen, andere wetten, algemene maatregelen van bestuur en jurisprudentie. Bij de wetten en algemene maatregelen  van bestuur is vermeld de datum van de bekrachtiging door koningin en verantwoordelijke minister(s), jaar en nummer van het Staatsblad (Stb.). Soms wordt bovendien de datum van afkondiging in het Staatsblad of de datum van inwerkingtreding

3. Vermelding van politieke standpunten en besluiten van sociaal-economische organisaties; van politieke partijen, verkiezingen, kabinetten; van verschillende in aanmerking komende politieke feiten, zoals het uitbreken van oorlogen en revoluties.

4. Vermelding van raden, organen, comités, commissies; van rapporten, nota’s, programs, verklaringen; van dagbladen, andere periodieken; van ontwikkelingen in de kerken, encyclieken en steeds zijn vermeld: het jaar, de zo nauwkeurig mogelijk vastgestelde datum en een precieze omschrijving van feit of gebeurtenis.

Ook als een grotere ruimte beschikbaar zou zijn geweest is, zou nooit volledigheid kunnen worden bereikt, erkennen de samenstellers verontschuldigend. Hun streven was daarom vooral gericht op evenwichtigheid. De redactie is J. van Genabeek erkentelijk voor diens suggesties.

Noodzakelijke aanvullingen op dit kalendarium blijven welkom. Zij zullen de kwaliteit ervan én van het beknopte chronologische overzicht voor het vakbondenboek ten goede komen.

Download het kalendarium…