Het geheugen van de vakbeweging

Hun strijd, onze strijd, internationale solidariteit!” Van oudsher is de vakbeweging internationaal georiënteerd. In de organisatieontwikkeling van de Nederlandse vakbeweging zijn op gezette tijden impulsen vanuit het buitenland gekregen. Omgekeerd heeft de Nederlandse vakbeweging impulsen gegeven aan de internationale vakbeweging. Op de website Het geheugen van de vakbeweging zal geleidelijk aan aandacht worden besteed aan de verschillende aspecten van de internationale samenwerking in de vakbeweging, aan de dilemma’s die zich daarbij voordoen en aan prangende vragen vanuit het heden.

1. Vakbeweging met als kern internationale solidariteit; maar solidariteit is moeilijk, want:

1.     nationale belangen wegen zwaar

2.     ondergeschiktheid aan politiek of religie

3.     moeilijk grijpbare internationale bedrijven en werkgevers

Is solidariteit nog wel van deze tijd?
2. Enkele belangrijke thema’s op basis van geleverde internationale strijd:

1. de 8-urendag of arbeidstijdverkorting

2. sociale en arbeidswetgeving

3. arbeidsdeling tussen mannen en vrouwen

Heeft een geglobaliseerde wereld nog behoefte aan internationale regels?
 3. Organisatorische ontwikkelingen: internationale federaties en beroepssecretariaten

1. kort overzicht van actoren

2. verdeeldheid en fusies

3. de dalende organisatiegraad en onbekendheid met internationale vakorganisaties

4. Vakbeweging en internationale politiek

1. oorlog, fascisme, koude oorlog, racisme

2. ontwikkelingshulp bieden (‘samenwerking’: heus?)

3. vakbeweging en multinationals: ongelijke partners

5. Invloed via intergouvernementele organisaties: internationale normering

1. de IAO en het VN-stelsel: internationaal arbeidsrecht en mensenrechten

2. de OESO: Nederland is een rijk land, dus lid van deze club

3. de EU, de Raad van Europa en het Europees arbeidsrecht

4. IGOs over de welvaartsstaat en ontwikkelingssamenwerking

5. vakbeweging en NGOs: met of tegen elkaar?

6. Vrijhandel en antiglobalisme: GATT/WTO, Europa 92, NAFTA, TTIP

  • 08/04/2019

Roolvink’s knevelwet sneeft in Genève

Begin 2019 is Tom Etty in Leiden bij een bijeenkomst over honderd jaar Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). Hij heeft het reilen en zeilen van de IAO bijna een derde van die eeuw als FNV-vertegenwoordiger meegemaakt. In een serie verhalen geeft hij antwoorden op de vraag die hij al die jaren heeft gekregen: wat is het belang van de IAO voor het dagelijks vakbondswerk?

Lees meer
  • 11/02/2019

Onstuimig en onvervaard in (inter)nationale vakbeweging

De biografie van Jaap Nieuwenhuize is een uitzondering. Cees Schelling, Greetje Lubbi zijn degenen die mogelijk in het geheugen schieten, als wordt gezocht naar ‘leiders’ in de vakbeweging in de Nederlandse voedingsindustrie. Jaap functioneert bij hen op de achtergrond en dan ook nog eens een belangrijk deel van zijn loopbaan binnen de internationale vakbeweging. Het maakt het lezen van de biografie die Bertus Mulder van hem maakte eigenlijk alleen maar interessanter.

Lees meer
  • 22/10/2018

Annie van Wezel’s wereldwijde vakbondslobby

Al op de lagere school in Drunen was Annie van Wezel geboeid door het katern in de schoolatlas over ‘de volkeren van deze wereld’. Wat zouden mensen met een heel andere achtergrond denken en willen? Van Wezel wilde de wereld in en dat is haar gelukt als internationaal adviseur van de FNV. In juli 2018 nam ze afscheid.

Lees meer
  • 18/09/2018

Bescherming beambten tegen kapitalisme en socialisme

In september 1921 is het Internationaal Verbond van Christelijke Organisaties van Beambten opgericht. Bonden uit België, Duitsland, Frankrijk, Nederland en Oostenrijk staan aan de wieg ervan. Aanvankelijk is het een puur Europese aangelegenheid. Geert Wagenaer beschrijft de ontwikkeling ervan tot een werkelijk internationale organisatie.

Lees meer
  • 26/07/2018

Spannende tijden voor Amerikaanse overheidsbonden

Het zijn extreem spannende maanden voor de twee grote Amerikaanse onderwijsbonden, de American Federation of Teachers (AFT) en de National Education Association (NEA). Hun toekomst hangt af van het eindoordeel het Hooggerechtshof. De uitspraak kan hun politieke én financiële slagkracht gaan bepalen. Wouter van der Schaaf legt uit wat er gaande is.

Lees meer