Het geheugen van de vakbeweging

In Memoriam Jan Minkiewicz (1946-2014)

De stem en het gezicht van Solidarnosc in Nederland

Op 20 april 2014 is Jan Minkiewicz overleden. Geboren in Zweden, opgegroeid in Zeeland, politicologie gestudeerd in Amsterdam, wordt hij begin jaren tachtig de spreekbuis van de Poolse onafhankelijke vakbeweging Solidarnosc. In die hoedanigheid onderhoudt hij onder meer intensief contact met de FNV. Leo Mesman herdenkt hem.

Jan MinkiewiczJan Minkiewicz

Het bericht van Jan’s plotselinge overlijden schokte me en maakt me bedroefd. Ik ontmoette Jan voor het laatst in januari 2012, toen op de Poolse ambassade aan Wim Kok de “dankbaarheidsmedaille” werd uitgereikt voor zijn steun als FNV-voorzitter aan Solidarnosc in de moeilijke jaren 80. (Eerder ontving een aantal andere FNV-activisten uit die tijd van de ambassadeur een dergelijke medaille). Jan was als altijd vriendelijk, correct en serieus bezig om de ceremonie in goede banen te leiden.
Jan Minkiewicz was vanaf de zomer van 1980 gedurende vele jaren de markante stem (op de radio) en het gezicht van Solidarnosc in Nederland. Hij fungeerde na de staat van beleg in december 1981 als verbindingsfiguur tussen de Nederlandse vakbeweging (CNV en FNV) en Solidarnosc, als het ging om informatie en voorlichting en de coördinatie van humanitaire en andere vormen van steun.
Namens de FNV nam ik in augustus 1988 deel aan de (semi-legale) internationale Mensenrechtenconferentie, in een kerk in Krakau-Nowa Huta. Jan mocht Polen niet in en ik heb toen voor hem een halve koffer vol documenten van die conferentie meegebracht.
Begin jaren negentig ontmoette ik Jan in het hoofdkantoor van Solidarnosc in Gdansk, waar hij als steunpunt fungeerde voor bedrijven die samenwerking zochten met bedrijven in Polen, als ik het wel heb. Jan benaderde mij bij de FNV als er iets rond Solidarnosc werd georganiseerd in Nederland, zoals het  bezoek van president Lech Walesa (dat niet doorging omdat er naar diens smaak te weinig hoge politici op het programma stonden…) en de tentoonstelling ter herdenking van 25 jaar Solidarnosc in 2005.
Ik herinner mij ook dat hij zeer terecht een hoge Poolse onderscheiding ontving op de ambassade. Vakbondsbestuurders en kaderleden die actie ondernamen tegen de uitbuiting van Poolse werknemers in ons land, konden altijd een beroep op hem doen en herkenden in hem een man met een echt vakbondshart.
Met Jan Minkiewicz verdwijnt de stem en het gezicht van Solidarnosc in Nederland, een groot verlies.
Leo Mesman
oud-beleidsmedewerker internationaal en Mondiaal FNV
28 april 2014