Het geheugen van de vakbeweging


Herdenking Februaristaking

Het was dit keer anders!

Met de VHV er naar toe

Februaristaking uit 1941. Werkende mensen, vrouwen en mannen legden het werk neer uit protest tegen de Nazi’s die kort daarvoor razzia’s hadden gehouden onder de Joodse Nederlanders. Het was nu anders, omdat het op 25 februari 1941 wel behoorlijk koud was met een temperatuur van 4 graden min. Nu 78 jaar later was de gevoelstemperatuur 18 graden plus en hadden we allemaal veel te warme jassen aan. Anders omdat een week geleden ADO Den Haag fans het beeld van de Dokwerker op het Jonas Daniel Meijerplein met de ADO kleuren groen en geel hadden besmeurd. Ook anti Joodse leuzen werden her en der tegen objecten gekalkt. Natuurlijk was alles schoongemaakt. Anders omdat er nu een enorme krans werd gelegd door ADO (Lex Schoenmaker), de KNVB (Michiel van Praag en AJAX (Rutger Arisz). Ik vond dit wel een beetje schijnheilig. Er was voor deze krans geen sokkel, dus de heren moesten het wel tegen de voet van de Dokwerker zetten. Het gebeurde op verzoek, zo begreep ik later, van burgemeester Halsema. Mooi hoor maar zijn ze er volgend jaar ook weer bij? Was het niet beter geweest als we gehoord hadden dat de KNVB wat tegen dit vandalisme en racisme gaan doen? Misschien is het een idee dat ze het Amsterdamse Jeugdtheater vragen om voor te spelen hoe de opgejaagde Joden zich hebben gevoeld in die februaridagen van 1941. Dit deden ze eerder deze week op locaties in Amsterdam tussen de mensen en kunnen ze ook wel voor de hooligans spelen in de stadions.

Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam

Anders omdat de Turks-Nederlandse schrijfster en actrice Nazmiye Oral ons duidelijk maakt dat de Nederlandse bevolking verandert. ‘Zoeken naar elkaar, hoe groot de afstand ook is, zoeken naar elkaar, nooit opgeven, nooit opgeven, nooit opgeven. Anders omdat burgemeester Femke Halsema voor het eerst hier sprak en daarin ontroerde mij het verhaal van de Joodse Paula Bergman die twee dagen na de staking in haar dagboek schreef: In mijn hart was er ondanks angst en zorg een jubelstem die me zei, dat je respect moet hebben voor het Nederlandse volk omdat het aandurft zich te verzetten tegen het Duitse leger, maar een pessimistische stem vraagt zich af welke treurige gevolgen dit voor ons Joden zal hebben”. Halsema verteld dat deze Paula Bergman in 1944 werd verraden. In concentratiekamp Bergen Belsen sneed ze haar polsen door. Zelfdoding? Maar ook vermoord! Zo voelde ik het ook met een brok in mijn keel.

Natuurlijk waren wij er van de VHV er weer bij net als de vele vertegenwoordigers van politieke en maatschappelijke organisaties. En gelukkig heel veel gewone mensen, alledaagse burgers rondom. Onze voorzitter Lodewijk de Waal legde een mooi bloemstuk aan de voet van de Dokwerker. Ook anders, omdat de traditionele chocolademelk dit keer veel warmer zelfs heet was dan op de herdenking van eerdere jaren toen er sneeuw en kou was.

Wij de vrienden van de vakbondshistorie nemen na afloop nog een afzakkertje in het bruine café ’t Hooischip. We praten na over de herdenking en over de vele oorlogen die er nog steeds zijn. Over mensen die om een andere mening ook nu nog vervolgd worden. Er valt nog een vrede te winnen. Daarom zijn we er volgend jaar weer.

Gijs Wildeman

dinsdag 26 februari 2019