Het geheugen van de vakbeweging

Column Gijs Wildeman

Henk van Zuthem, rector kaderschool CNV

 

1987 Uitreiking diploma kaderschool. Links Henk van Zuthem

Direct toen ik hoorde en las van het overlijden van Henk van Zuthem (1929-2018) kwamen bij mij de herinneringen van de kaderschool CNV 1984-1987 naar boven. Daar was het dat ik Henk leerde kennen. Op 6 september 1985 hadden we een belangrijke dag op de kaderschool. Wisseling van het rectoraat. Professor Bob Goudswaard (u weet wel, van de economie van het genoeg) gaf na 13 jaar het stokje over aan de socioloog professor Henk van Zuthem. Alle bondsbonzen van het CNV waren er bij. En jawel, ook ik! Dat kwam omdat ik toen als jong districtsbestuurder op deze driejarige cursus (in blokken) zat. De oratie van van Zuthem ging over de geloofwaardigheid van de economische orde. Vraag me niet naar de inhoud, die weet ik niet meer.

Wat ik nog wel weet is dat ik nadien op de kaderschool een dosis Ethiek leerde van Henk van Zuthem. Wat is goed en wat is slecht. Henk van Zuthem, wij mochten al gauw Henk zeggen, leerde ons hoe belangrijk arbeidsverhoudingen waren, verhouding tussen werkgever en werknemer. De belangrijkheid van de medezeggenschap. De vakbeweging is meer dan een sociale ANWB. Het moet om meer dan alleen geld verdienen gaan. Zelf verantwoordelijk zijn maar daarvoor moet je wel de ruimte krijgen. Het klonk mij als jong bestuurder, die toen nog behoorlijk christelijk en links was en de wereld wilde veranderen als muziek in de oren. Meer macht naar onze leden op de werkvloer.

Zo vertelde ik mijn ervaring over de voorlichting van medezeggenschap en or-verkiezingen die ik samen met FNV-collega Jan Bruins gaf bij een grote deurenfabrikant in de Achterhoek. Een half uur in de baas zijn tijd en een half uur in eigen tijd. Maar toen na een half uur de zoemer ging vloog iedereen de fabriek uit. Hevig teleurgesteld was ik en verwachtte begrip bij Henk van Zuthem. Maar die zei: “Gijs, als die mannen nu eens in een kerkenraad zitten of in het schoolbestuur of voorzitter zijn van de geitenfokvereniging en daar hun verantwoordelijkheid nemen, mag het op het werk dan iets minder zijn, misschien worden de mensen te klein gehouden op het werk. Jullie deden wel voorlichting maar moet de directie dat niet zelf doen?” Henk zette je aan het denken.

Ook herinner ik mij dat we op een ontspanningsmiddag van de kaderschool een ritje hadden in een huifkar met een grote knol er voor. De jenever stond koud. Ook rector Van Zuthem reed en dronk (met mate) mee. Veel lol, maar toen op die kar ook al filosoferend over een basisinkomen. Henk zag er wel wat in. Het zal de creativiteit en onafhankelijkheid van de mensen bevorderen.

Gijs Wildeman

Door Henk van Zuthem geloof ik nog steeds in de belangrijkheid van medezeggenschap op het werk. Sterker nog, door de lessen van Van Zuthem ben ik ook nu nog voorstander van werknemerszelfbestuur. Henk zelf heeft zich daarover nooit echt uitgesproken. Wel beoordeelde hij mijn eindscriptie van de kaderschool die daarover ging als heel goed. Daar ben ik nog steeds trots op

Gijs Wildeman

30 november 2018