Het geheugen van de vakbeweging

Henk Sneevliet

Voorzitter NAS (1924-1940)

Henk Sneevliet is geboren in 1883 te Rotterdam. De bewegingen, waarmee hij in contact is gekomen, zijn niet te tellen. Maar het is altijd wel een revolutionaire en het is vrijwel altijd wel een met hemzelf in een hoofdrol.

Henk Sneevliet, NAS-voorzitterHenk Sneevliet, NAS-voorzitter

Henk Sneevliet begon in het begin van de 2oste eeuw als lid en bestuurder van de Transportarbeidersbond, werd daar voorzitter van, kreeg een conflict met Troelstra toen-i overstapte naar de SDP. Via allerlei bewegingen en organisaties in landen als Rusland, Indië en China is hij beginjaren twintig weer in Nederland terug. Hij wordt in 1924 voorzitter van het NAS en blijft dat tot mei 1940 wanneer de Duitse bezetter de organisatie verbiedt. Sneevliet gaat in verzet, maar wordt al in 1942 opgepakt en op 13 april van hetzelfde jaar gefusilleerd samen met negen kameraden uit het Marx Lenin Luxemburg Front.

Sneevliet heeft zijn leven lang voor de revolutie gewerkt. Hij was een workaholic, iemand met veel contacten over de gehele wereld (een netwerker dus), een revolutionair ideoloog die toch wel samenhang probeerde te creëren. Naast voorzitter van het NAS, was hij voorzitter van de RSP/RSAP eveneens tot 1940. Beide organisaties werkten nauw samen. Door toedoen van Sneevliet ontplooide de beweging een grote activiteit op het terrein van bedrijfsacties, werklozenorganisatie, strijd tegen fascisme en oorlog en ondersteuning van de Spaanse revolutie.

Onder zijn leiding bleef het ledental stabiel tussen vijftien en twintig duizend, maar vanaf 1935 mede door partijpolitieke perikelen liep het langzaam omlaag om te eindigen met tien duizend.