Het geheugen van de vakbeweging

Han Dong Fan (1963) – “gedreven vakbondsman, die door het Chinese regime streng in de gaten wordt gehouden”.


Vakbondsspreker op Plein van de Hemelse Vrede in 1989

Han Dong Fan

Tweemaal ben ik op bezoek geweest bij de dappere collega’s in Hongkong. Bij die gelegenheid heb ik Han Dong Fan ontmoet. Hij was de drijvende kracht achter het China Labour Bulletin (CLB). Via telefoon en radio houdt het CLB contact met stakende arbeiders in mainland China. Die worden over het algemeen niet gesteund door de aan de staat verbonden vakbond, die je eigenlijk geen vakbond kan noemen.

Het bekende beeld van de studentenopstand in 1989

Han Dong Fan is een indrukwekkende man. Hij was een van de laatste sprekers op het Plein van de Hemelse vrede, waar studenten protesteerde tegen de onderdrukking door de Chinese Communistische Partij, en voor vrijheid van meningsuiting. Dezer dagen wordt die opstand herdacht. Han Dong Fan was geen student, maar arbeider. Hij kwam na het wrede optreden van het volksleger bovenaan de lijst met gezochte personen terecht. Studentenprotest was al erg, als arbeiders zich zouden aansluiten dan was repressie geboden, zo werd door de autoriteiten gedacht.

Na een aantal jaren opsluiting vertrok hij naar Hongkong, op dat moment nog niet onder Chinese controle. Daar is hij nog steeds, en nog altijd een gedreven vakbondsman, die door het regime streng in de gaten wordt gehouden.

Ik herinner me nog een heftige discussie tussen hem en een Japanse vakbondsleider. De Japanners zouden de officiële vakbonden in China gaan bezoeken, en Han Dong Fan vond dat een onterechte erkenning. Helemaal boos werd hij toen ze ook nog zeiden het onbeleefd te vinden bij dat bezoek over mensen- en vakbondsrechten  te beginnen…

Han Dong Fan verwoordde het kras: “Dus jullie gaan gezellig theedrinken met de autoriteiten, terwijl je vakbondsbroeder in de hoek van de kamer aan de galg hangt”. De Japanners bleven Aziatisch stoïcijns.

De FNV steunde met geld en raad en daad het CLB. Daar ben ik nog steeds trots op.

Lodewijk de Waal

Juni 2019