Het geheugen van de vakbeweging

Geboortekaartje Gijs Wildeman
Geboortekaartje Gijs Wildeman, Origineel geschonken aan Vereniging Museum Winterswijk

Gijs Wildeman

Te midden der gevaren

Op zaterdag 28 maart word ik 75 jaar. Dat had ik groots en meeslepend willen vieren. Met een tentoonstelling van mijn verzamelde posters en eigen verhalen daarbij. Met veel mensen, een gevuld glas, een lekkere hap en wel 14 dagen lang. Nou, die zaal was er al niet en met het Coranavirus is alles op slot. Thuis vieren, dat kan, maar onze MP zegt dat de kleinkinderen oma en opa maar even niet moeten bezoeken. Vrienden van ons zitten in de kwetsbare groep, zo heeft men beslist. Activiteiten waar ik nog deel van uitmaak zijn afgelast. Gilde Zeist, Sociëteit Zeist, PKN Zeist-West, fietstochten met vrienden, de reis van vrouw naar de VS, het gaat niet door. Zo zal het zijn dat ik te midden van gevaren mijn verjaardag in het kleine vier.

Gijs Wildeman, auteur van dit artikel

En te midden van gevaren ben ik ook geboren. In Winterswijk was er eind maart 1945 een tankslag gaande en er vielen bommen en granaten. In de school naast ons huis, waar mijn vader hoofdonderwijzer was, zaten toen Duitsers die het gebruikten als kazerne. Ons gezin schuilde in de kelder en daar werd ik geboren. In een gevechtspauze, direct geëvacueerd achter op de fiets ( in een biezen mandje?) van een bekende naar een veilige plek, waar even later mijn moeder ook per brancard arriveerde. Op 31 maart werd Winterswijk bevrijd en toen pas heeft mijn vader mij aangegeven bij de burgerlijke stand. Op een eenvoudig geboortekaartje – er was bijna geen papier – staat: Op 28 maart, te midden der gevaren, schonk de trouwe Verbonds God ons een Zoon en Broertje, Gijsbert Karel. Hij was de eerste, die op 31 Maart in Winterswijk bij de wettige Overheid in de Burgerlijke Stand werd ingeschreven. Een bevrijdingskind. Daarom heet ik ook Gijsbert Karel. Mijn ouders hadden historisch besef, in 1813 werd na de Franse overheersing de latere koning Willem I in Scheveningen aan land gehaald onder leiding van Gijsbert Karel van Hogendorp.

Museumstuk

Dat geboortekaartje is nu een museumstuk. Sinds kort behoort het toe aan de Museumfabriek in Winterswijk. Het maakt op dit moment deel uit van de tentoonstelling 75 jaar bevrijding in de Wereld van Wenters, waarvan de officiële opening ook niet doorging. Wanneer gaat er weer wel iets door? Ook de voorjaarsbijeenkomst van de vrienden van de vakbondshistorie (VHV) gaat niet door op 9 mei. In het kader van 75 jaar bevrijding zouden we het hebben over herleving van de vakbeweging na de oorlog. Daar hadden we al goede historici voor aangetrokken. Mogelijk gebeurt het alsnog later.

75 jaar geleden geboren in gevaar, nu vieren in gevaar. Oorlogsgevaar is wat anders dan Virusgevaar maar toch zijn er overeenkomsten. Hadden we na de bevrijding niet het idee van ‘we gaan het anders doen, meer samen, meer gelijkwaardig.’ Niet gelukt toen. Misschien hebben we nu weer een kans. Je proeft de eensgezindheid, los van de lege schappen bij het toiletpapier en de paracetamol is er weer iets van ‘samen delen’. Met het Coronavirus op weg naar Pasen nodigt ook uit tot bezinning. Ik denk aan ‘De economie van het genoeg’. Het basisloon invoeren, dat zou nu heel goed gewerkt hebben. Met elkaar een stap terug doen. Als het gevaar voorbij is, laat dan de maatschappij deze onderwerpen beetpakken met de SER als indicator. Een vernieuwd akkoord van Wassenaar.

En ja, mijn 75ste jaardag, daar maak ik wel een feestje van. Mijn vader toen en ik nu zijn van het soort ‘Vier uw Vierdagen’ (zie foto), ook te midden van de gevaren.

De wereld heeft een pauze. Laten we als die voorbij is eerlijk delen en vriendschappelijk verder spelen. Ik wens je een zalig Pasen toe met een nieuwe lente en een nieuw geluid.

Zeist, maart 2020

Gijs Wildeman,