Het geheugen van de vakbeweging

Gewoon goed werk voor iedereen

FNV Arbeidsvoorwaardennota 2009-2013

Deze arbeidsvoorwaardennota 2009-2013 komt uit tijdens ‘s werelds grootste financiële crisis sinds de jaren ‘30. Deze kredietcrisis heeft grote gevolgen voor het financiële stelsel en de wereldeconomie. Ook de Nederlandse economie is hard getroffen. De overheid heeft fors moeten investeren om de banken overeind te houden. Pensioenfondsen zagen hun reserves verdampen en vele bedrijven zijn in de problemen gekomen en moesten werknemers geheel of gedeeltelijk naar de WW verwijzen. De werkloosheid loopt op en ondanks de door de sociale partners afgedwongen deeltijd-WW, dreigen velen in de nabije toekomst hun werk te verliezen. Naast de directe effecten van verlies van werkgelegenheid en inkomen voor groepen werknemers in 2009 en 2010, zal de kredietcrisis ook voor de langere termijn gevolgen hebben.
In het sociaal en groen investeringsplan ‘Samen de crisis te lijf’ voorjaar 2009 presenteerden FNV, CNV en MHP een stimuleringspakket van investeringsvoorstellen gericht op arbeidsdeelname, kenniseconomie en duurzaamheid. Hiermee worden investeringen om de crisis op korte termijn te bestrijden, gericht op de noodzakelijke economische hervormingen voor de lange termijn. Om te voorkomen dat een dergelijke crisis zich opnieuw voordoet, is een meer fundamentele herbezinning op de inrichting van de economie nodig. Zo moet de ondeugdelijke inrichting van financiële markten worden aangepakt en nieuwe zeggenschapsverhoudingen (corporate governance) afgesproken. Het debat hierover is pas op gang gekomen en zal de komende jaren intensiever moeten worden gevoerd.

Omslag FNV Meerjarennota arbeidsvoorwaardenbeleidOmslag FNV Meerjarennota arbeidsvoorwaardenbeleid

De meerjarenarbeidsvoorwaardennota 2009-2013 staat enerzijds in het teken van het opvangen van de gevolgen van de kredietcrisis, anderzijds in het teken van langetermijninvesteringen in duurzame economische groei. Dat betekent eerst en vooral investeren in mensen. Prioriteit ligt bij werkzekerheid, werkgelegenheid, koopkracht en pensioenen. In maart 2009 is met de werkgevers een sociaal akkoord gesloten waarbij afspraken zijn gemaakt over werkgelegenheid en tijdelijke maatregelen die gericht zijn op behoud van liquiditeit van bedrijven, innovatiekracht en duurzaamheidinspanningen.

De deeltijd-WW voor arbeidskrachten die door de economische teruggang
tijdelijk minder nodig zijn, is hieruit voortgekomen, evenals afspraken over het voorkomen van jeugdwerkloosheid en omscholing van werklozen naar tekortsectoren. Vooral jongeren en laagopgeleiden dreigen buiten de boot te vallen. Voor hen wil de FNV nieuwe kansen scheppen. Een verdere tweedeling
tussen kansrijke en goed opgeleide werknemers enerzijds en werknemers
met laagbetaalde, flexibele en onzekere banen anderzijds moet worden voorkomen. Iedere werknemer heeft recht op een baan met perspectief waarmee je economisch zelfstandig bent. De FNV wil gewoon goed werk voor iedereen! Door overheidsbeleid maar ook door een evenwichtig en solidair arbeidsvoorwaardenbeleid.

Op korte termijn heeft Nederland te maken met banenverlies en oplopende
werkloosheid. Maar naarmate de economie zich herstelt, zal de Nederlandse arbeidsmarkt steeds krapper worden door de vergrijzing en de ontgroening. Dit biedt kansen voor werkenden en werkzoekenden en dus ook voor de FNV als hun grootste belangenbehartiger. De FNV wil dat mensen meer te zeggen krijgen over hun werk en meer mogelijkheden om zich in hun vak te ontwikkelen. Bovendien moeten groepen die nu een slechte positie hebben op de arbeidsmarkt eindelijk gaan meeprofiteren. Zoals gehandicapten, chronisch zieken, lager opgeleiden, oudere werkzoekenden en etnische minderheden.

Arbeidsparticipatie is de sleutel voor ontplooiing, voor het meedoen in de samenleving en voor het verwerven van economische zelfstandigheid. Het benutten van de talenten van alle werkenden en werkzoekenden is cruciaal voor de groei naar een economisch gezonde en sociaal sterke samenleving. In de kenniseconomie die ons land is, zijn sociale innovatie en slimmer werken onontbeerlijk.

De behoefte aan flexibiliteit in de loopbaan groeit eveneens. Voor veel werknemers zijn een baan voor het leven en een rechte carričrelijn geen uitgangspunt meer. Periodes van zorg, minder werken, elders nieuwe ervaringen opdoen en functieveranderingen komen steeds meer voor. De werknemer moet dan ook meer te zeggen krijgen over zijn of haar eigen loopbaan, de eigen werktijden en arbeidstijden en daar gaat de FNV aan werken. Ook telethuiswerken maakt daar deel van uit. Maar: geen flexibiliteit zonder zekerheid. Die zekerheid wordt voor veel werknemers meer en meer op de proef gesteld. Wanneer kan ik stoppen met werken? Wordt mijn bedrijf naar het buitenland verplaatst of overgenomen door een buitenlandse multinational? Kost de economische crisis me mijn baan?

Ook internationaal neemt de FNV haar verantwoordelijkheid. Steeds meer bedrijven verplaatsen hun productie naar het buitenland of besteden werk uit aan goedkope buitenlandse arbeidskrachten die werken onder slechte(re) arbeidsomstandigheden. Solidariteit met werknemers in andere landen is nodig om de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden daar te verbeteren en te voorkomen dat werknemers tegen elkaar worden uitgespeeld. Kansen scheppen en benutten, daar gaat het in het arbeidsvoorwaardenbeleid
van de FNV om. Het vergroten en verbreden van de arbeidsparticipatie, het dichterbij brengen van meer ontplooiingsmogelijkheden en het bieden van zekerheden aan werknemers staan de komende jaren dan ook centraal in het arbeidsvoorwaardenbeleid van de FNV.

De FNV heeft een veelkleurig palet aan ideeën en voorstellen om deze strategische noties via cao-afspraken inhoud te geven. Een aanpak over meerdere jaren is daarbij onontbeerlijk om resultaten te boeken. In de volgende paragrafen worden de hoofdlijnen van deze meerjaren aanpak
geschetst.
Naar de volledige nota Gewoon goed werk voor iedereen