Het geheugen van de vakbeweging

Frans Gottmer tijdens een actievergadering voor een goede Omroep-CAO in 1982


“Medestrijder en een betrokken, sympathieke, markante collega”

Frans Gottmer (1944-2020)

Op  4 november 2020 is mijn voormalige college Frans Gottmer (Haarlem, 26 juli 1944) in zijn woonplaats Woerden overleden. Zijn overlijden roept onvermijdelijk allerlei herinneringen op aan de tijd waarin we samen werkten  op het hoofdkantoor in Woerden (toevallig ook zijn woonplaats) van de Dienstenbond FNV.

Het waren eind jaren ’70 en begin jaren ’80 roerige tijden in de vakbeweging in het algemeen, en in de snel groeiende Dienstenbond in het bijzonder. Frans was daarin, met zijn markante baard en zware stem, een niet te missen factor.

Er waren veel discussies over de koers van de vakbeweging, en over hoe we de snel groeiende dienstensector aan een hogere organisatiegraad konden helpen. Een clubje kritische bestuurders, waartoe ook Frans behoorde, pleitte voor een radicalere koers en dat gaf veel bestuurlijke onrust, waaraan Frans en ik behoorlijk hebben bijgedragen… We stonden zelfs kritisch tegenover de federatievorming met het NKV en het akkoord van Wassenaar. Achteraf bezien niet altijd even verstandig, maar in het licht van die tijd wel begrijpelijk.
Ook in de collectieve belangenbehartiging ging het er soms radicaal aan toe.

Vuist

Zijn hart lag bij de uitgeverijsector, waarin hij onderhandelaar voor de bond werd.  Ook intellectueel paste dat goed bij hem. Opmerkelijk was de vuist die hij daar, ondanks een gering ledental, in de onderhandelingen wist te maken. Frans was later ook verantwoordelijk bestuurder voor de  Omroep, met daarbinnen weer de belangenbehartiging van het personeel van de VARA. Ook daar was het (met de immer opstandige Jan Nagel als voorzitter van de VARA-OR) vaak spannend. Bijvoorbeeld het schrappen van een icoon als “Achter het Nieuws” leidde al snel tot vakbondsactie. En de verhouding tot de NVJ, die de journalisten organiseerde (wij deden het “gewone volk”), was ook vaak een bron van spanning.

Onverwachte overstap

Frans had sowieso geen eenvoudige taken; hij was op enig moment ook de belangbehartiger van de moeilijkste groep leden: het vakbondspersoneel. Ik herinner me een keer dat hij fysiek onwel werd van de discussies in een vergadering, en op de toilet stond over te geven.
Zijn vakbondscarrière kreeg een einde toen hij, tot ons aller verassing, overstapte naar de andere kant van de onderhandelingstafel  en ging werken bij uitgeverij Bruna. Dat was een ongebruikelijke stap.

Ik herinner me Frans echter vooral als een medestrijder, en een betrokken, sympathieke, markante collega.

Lodewijk de Waal

November 2020