Het geheugen van de vakbeweging

Frans Drabbe (1926-2011)

Leider van de actie “De FNV gaat niet opzij”

Op 22 september 2011 is Frans Drabbe overleden op 85-jarige leeftijd overleden. Drabbe was in het eerste FNV-bestuur de ‘loondeskundige’, de coördinator van het arbeidsvoorwaardenbeleid.

Frans Drabbe, loondeskundige van de FNVFrans Drabbe, loondeskundige van de FNV

Kort na de oprichting van de FNV in 1976 als federatie van het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV) en Nederlands Katholiek Vakverbond (NKV) volgt er direct een test met de werkgevers aan het cao-front over het behoud van de prijscompensatie. De leiding van de actie komt in handen van Frans Drabbe. Met die actie – De FNV gaat niet opzij – wordt de naam van de FNV gevestigd. Drabbe, afkomstig van de Industriebond FNV, was  al eerder betrokken geweest bij een spraakmakende vakbondsactie, de ENKA-bezetting. In 1972 kondigt het concern aan de vestiging in Breda te sluiten zonder een sociaal plan daarvoor af te willen sluiten. Het bedrijf wordt spontaan door zo’n 800 werknemers bezet. Hoewel aarzelend wordt de actie door de bonden overgenomen. En met succes. Het bedrijf blijft nog 10 jaar open.
Hoezeer Frans Drabbe ook kan worden vereenzelvigd met acties, de bescheiden Zeeuwse metaalarbeider is verre van een man van de barricades. Hij was allereerst een gedreven maar resultaat gericht vakbondsman.  Naaste medewerker Eddy Broekema herinnert zich hem als “een integere vakbondsman die heel wat op zijn naam heeft staan maar die de bescheidenheid zelf was.” En zijn collega Broer Akkerboom zegt:  “Frans Drabbe was sociaal tot in z’n vezels. Uiterst resultaatgericht en dat op een zeer succesvolle wijze. Hij was wars van simpel syndicalisme. Hij wist dat een vakbeweging door z’n macht veel goeds kon doen, maar ook veel ellende voor de ‘outsiders’ kon veroorzaken.” Het is dan ook vanuit zijn persoonlijke instelling niet vreemd dat hij in 1982, vijf jaar na ‘de FNV gaat niet opzij’, één van de grondleggers is van het Akkoord van Wassenaar, waarbij ‘het verworven recht van de prijscompensatie’ wordt ingezet voor verbetering van arbeidsvoorwaarden. Daarmee wordt de weg bereid voor de verkorting van de arbeidstijd naar 36 uur.
Evenzeer op de achtergrond werkte Drabbe aan de verbetering van de positie van vrouwen in het arbeidsproces. Als eerste coördinator van het FNV vrouwenwerk legde hij de grondslag voor het beleid gericht op ‘economische onafhankelijkheid’ van de vrouw.
Frans Drabbe werd in 1973 lid van het NVV-verbondsbestuur. In 1985 nam hij afscheid van de FNV. Eddy Broekema: “Jammer dat hij nooit ertoe gekomen is om zijn memoires op papier te zetten. Waarschijnlijk ook een kwestie van bescheidenheid.”