Het geheugen van de vakbeweging


Getrouwd met de bond

Eugene Stevens (1947-2013)

Op een koude zaterdagochtend begin 1995 draagt Eugene Stevens (Maastricht, 1947) de sleutel van het Maastrichts vakbondsbolwerk ‘De Stuers’ over aan de projectontwikkelaar van de RO Groep. Het is het pijnlijkste moment in zijn vakbondsleven. Het doek over de Maastrichtse vakcentrale is definitief gevallen. De ‘sleuteloverdracht’ was voor hem niet alleen een praktische daad, maar eentje vol symboliek. Eugene Stevens is in 2013 overleden.

Ondergang bolwerk

De aanval op ‘zijn’ Stuers wordt van twee kanten ingezet. De erven van ridder Victor de Stuers die begin 20ste eeuw de Stuers laat bouwen ten behoeve van de katholieke arbeiders in de stad willen de nalatenschap van de ridder eigenlijk graag verzilveren. In dezelfde periode – midden jaren negentig van de vorige eeuw – wil de vakbeweging af van de exploitatie van eigen verenigingsgebouwen. “Blijkbaar hadden de erven er een fijne neus voor om het juiste moment te kiezen”, zegt Stevens nu. En dan worden even later ook nog eens de plaatselijke FNV-afdelingen ontmanteld. Het zijn barre tijden voor de Maastrichtse FNV-voorman.

Keuze voor woonbinding

Omslag Het gezicht van de vakbeweging II, waarin het gesprek met Eugene Stevens is opgenomen.

Na de ambachtsschool en de TVS gaat Eugene aan de slag als bankwerker bij het SBB van DSM. Na avondschool en een schriftelijke studie via het PBNA wordt hij planningmedewerker bij de Centrale Werkplaats van het SBB en na een reorganisatie afdelingsbaas op de LOKU-werkplaats Als zijn staffunctie komt te vervallen, na overname van de onderhoudswerkzaamheden door Stork, raakt hij ‘aan de sukkel’. Hij wordt via het FSI gedetacheerd bij Stork en belandt in 2002 in de WAO vanwege ernstige aortaklachten.  Eugene heeft nooit gehoor gegeven aan verzoeken om voor zijn bond (lid vanaf 1963) actief te worden op het bedrijf. De woonbinding is ‘zijn alles’.

Hij wordt al heel jong secretaris van de parochiële afdeling Limmel van de Nederlandse Katholieke Mijnwerkers Bond. Vervolgens wordt hij bestuurslid van de afdeling Maastricht van de Industriebond NKV en zijn rechtsopvolgers en zet hij het ledenservicepunt van de bond in de stad op. Binnen de vakcentrale start hij als bestuurslid van de NKV-centrale. Hij wordt de eerste (en laatste) voorzitter van de FNV-afdeling en is actief binnen het Provinciaal Centrum van het NKV en vervolgens in het districtsbestuur en de districtsraad van de FNV.

‘Druk baasje’

Vrijgezel Stevens is zo’n beetje dag en nacht voor de bond in de weer. Zo is hij al meer dan 30 jaar betrokken bij de belastingservice. Het zijn de NVV-instructeurs Frans van den Boorn en Frans Hendriks die Eugene bewegen de instructeursopleiding in Doorn te gaan volgen. Hij doet dit in 1978 en coördineert vervolgens tot 2008 de belastingservice in het Heuvelland. Momenteel verzorgen hier 85 invullers jaarlijks zo’n 3.400 aangiftes van leden. En natuurlijk is Eugene wekelijks te vinden op de nazorgzittingen en verzorgt hij de aangiftes van leden die in België werkzaam zijn.
Onder zijn leiding verschijnen FNV-nota’s over onderwijs, woningmarkt en werkgelegenheid in de stad. Gemeentebestuur, provincie en ministeries vinden regelmatig brieven van de FNV-afdeling op de deurmat. Op initiatief van de FNV-afdeling komt het in de stad tot de oprichting van een commissie Economische Zaken waarin gemeente, werkgevers, werknemers en KvK elkaar regelmatig ontmoeten. Vele jaren is de secretaris van de afdeling Wim Frey zijn steun en toeverlaat. Ook is Eugene vaste gast bij Euregionale vakbondsactiviteiten. Van werkgroepvergaderingen en studiebijeenkomsten tot manifestaties en demonstraties. Nooit wordt een vergeefs beroep op hem gedaan. ’Eugene, getrouwd met de vakbeweging.’ Maar liefst 15 jaar vertegenwoordigt hij de FNV in de ontslagcommissie van het GAB en in de Kamer van Koophandel. Hij maakt deel uit van het bestuur van de Sociale Werkvoorziening MTB en wordt na de structuurwijziging penningmeester van de Stichting Belangen Gehandicapten van de MTB.

Fijne momenten

Natuurlijk beleeft Eugene in zijn vakbondswerk ook mooie momenten. Het zijn vooral de vele persoonlijke contacten met bestuurders en kaderleden waar hij met veel plezier aan terugdenkt. Maar ook historische momenten als bijvoorbeeld het 100 jarig bestaan van de afdeling Maastricht. Jean van Hoof, een icoon bij de regionale omroep, presenteert in het Theater aan het Vrijthof een eenmalige productie van oud KWJ-vrijgestelde Ger Bertholet. Anne-Marie Snels, op dat moment net Wiel Friedrichs opgevolgd als voorzitter van de FNV Limburg, houdt bij die gelegenheid haar ‘maiden-speech’.

Er is echter ook pijn

Bij vele ontwikkelingen van de vakbeweging in Maastricht is Eugene nauw betrokken of beter gezegd was hij betrokken. Het ledenservicepunt van zijn bond is nu heel anders ingericht, met veel nieuwe mensen. Eugene is er weliswaar nog in een adviserende rol bij betrokken, maar hij mist het directe contact. De vakcentrale heeft haar afdelingsstructuur vaarwel gezegd en daarmee komt een einde aan een geschiedenis van meer dan 100 jaar in Maastricht. Er gloort echter weer een sprankje hoop. Samen met enkele anderen (Fons Caris, Huub Esten) is hij actief binnen FNV Lokaal. “Helaas”, stelt Eugene vast, “heeft ook binnen de vakbeweging zakelijkheid en afstandelijkheid het gewonnen van de beweging. Misschien kunnen we met FNV Lokaal de zaak op plaatselijk vlak weer iets ombuigen. Daar wil ik me in ieder geval sterk voor maken.”

De belangrijkste nieuwsbron voor Eugene is De Volkskrant, die dagelijks uitgebreid wordt gelezen. En natuurlijk volgt hij de ontwikkelingen in Maastricht op de voet. De laatste tijd verdiept hij zich graag in de sociale geschiedenis van de stad en met name in die van de mensen. Want mensen houden Eugene Stevens al zijn hele leven lang bezig.

 

Mat Janssen

Dit portret is opgenomen in de VHV-uitgave Het gezicht van de vakbeweging in Zuid-Limburg II (2010).