Het geheugen van de vakbeweging

Edo Fimmen (1881-1942):
Een uitzonderlijk internationaal vakbondsman

 Door Bob Reinalda

Edo Fimmen

Edo Fimmen
door Marie de Roode-Heijermans (1919)

Eduard Carl Fimmen leefde tussen 1881 en 1942. Hij was bovenal een vakbondsman: bondsbestuurder in de dienstensector (1905-1915) en secretaris van achtereenvolgens het Nederlands Verbond van Vakverenigingen NVV (1916-1919), het Internationaal Verbond van Vakverenigingen IVV (1919-1923) en de Internationale Transportarbeiders Federatie ITF, het internationale beroepssecretariaat in de transportsector (1919-1942). Christelijk bewogen werd hij sociaal-democraat maar met de nodige distantie. Hij verkeerde in het linker deel van het socialistische spectrum en bepleitte als geen ander een linkse anti-fascistische eenheid. Voor zover nog niet vergeten appelleert hij aan activistische en humanitaire sentimenten. Met zijn zorgzaamheid, organisatietalent, politiek inzicht en persoonlijke uitstraling wist hij zijn mensen te inspireren en de organisaties waarvoor hij werkte tot daden te brengen. Kortom, hij was kundig en had charisma. Hij was in hoge mate controversieel, maar kon bij het betreden van de hemelpoort ook enige prestaties op zijn conto aantreffen, zij het dat hij zelf daarover kritischer was dan de hemel.

Uitzonderlijk

Edo Fimmen_Vreemde eend in de bijtWas Fimmen uitzonderlijk, in de zin dat hij meer deed dan anderen ?, of: in de termen van Sam Dresden: ligt de zin van een Fimmen-biografie in wat in de struktuur van dit individu valt te ontdekken ? Beide vragen laten zich bevestigend beantwoorden. In de termen van het Biografisch woordenboek is sprake van een ‘oorspronkelijke bijdrage’ aan de beweging: in Nederland met zijn pionierswerk voor de vakbeweging in de dienstensector, internationaal met zijn activisme terwille van vrede, variërend van hulpacties en vakbondswerk tot opmerkelijk anti-racisme en anti-fascisme. Daarbij een man met breed inzicht in zijn tijd en de nodige capaciteiten en volharding, een complexe persoonlijkheid bij wie ook tegenspraak en zwakheden te ontdekken zijn die ons inzicht in zijn leven en zijn periode geven. In de rationele gedachtegang van John Logue, voor wie internationaal vakbondswerk eigenlijk alleen zin heeft als de bonden nationaal te zwak zijn, valt Fimmen zowel onder de rationaliteit van internationaal werk (in zijn IVV-periode hadden de bonden nationaal nog geen been om op te staan) als onder alle andere factoren die de continuïteit van dit internationale werk verklaren, hoewel de rationaliteit voor internationaal vakbondswerk met het sterker worden van de nationale vakbeweging tijdens het interbellum is afgenomen. Dit geldt voor de culturele transmissie van het begrip internationale solidariteit in het interbellum door een generatie vakbondsleiders voor wie het nut van internationale contacten nog teruggaat op eigen ervaring. Logue noemt anti-fascisme en de Spaanse burgeroorlog als voorbeelden. Dit geldt voor de ITF als sterke organisatie die continuïteit bewerkstelligt met verhoudingsgewijs goed betaalde werkgelegenheid (al levert ook Fimmen in krappe tijden fors in). En dit geldt ten slotte voor de mogelijkheid belangen te behartigen binnen internationale fora als de IAO. Mij dunkt dat wie als een van de weinigen aan alle criteria van Logue beantwoordt, wel een uitzonderlijk internationaal vakbondsman moet zijn.

Lees het volledige verhaal…
Bob Reinalda_Edo Fimmen Een uitzonderlijk vakbondsman  juli2016 (002)