Het geheugen van de vakbeweging

Dick Groenendijk

De Douane is het zat. De haven die gaat plat!

Dick Groenendijk (Rotterdam, 1947) komt na enkele omzwervingen bij de Douane terecht en maakt er tumultueze tijden mee met als hoogtepunt één echte stakingsdag, naast allerlei andere vooral effectieve stiptheidacties. Ongekend voor de dienst. Ambtenaren en trendvolgers trekken met succes samen op. In 1972 trouwt hij met Nelly Vrijenhoek. Ze krijgen een zoon en een dochter. Inmiddels zijn ze ook opa en oma.
Het interview met Dick Groenendijk is opgenomen in de VHV-publicatie Het gezicht van de vakbeweging, Rotterdam II, die in 2014 is uitgekomen.

Dick Groenendijk, één van de gezichten van de Rotterdamse vakbewegingDick Groenendijk, één van de gezichten van de Rotterdamse vakbeweging

Na de lagere school gaat Dick Groenendijk naar de mulo. Daarna wordt hij in 1963 beroepsmilitair en gaat hij naar de Koninklijke Militaire School (KMS). Dat heeft hij echter gauw gezien want na zijn proeftijd van negen maanden zegt hij de dienst vaarwel in 1964. Hij gaat dan bij Van Ommeren werken. Hier werkt hij tot 1969, onderbroken door zijn dienstplicht. Eerder heeft hij na zijn reguliere schooltijd nog verder gestudeerd: Middelbare Handels Avondschool en twee jaar voortgezet handelsonderwijs op de Economische Hoge School (EHS). Na zijn overstap naar de Douane, in 1969, volgen binnen de dienst de nodige interne vakcursussen.

Stiptheidsacties

In 1970 wordt hij lid van de ABVA. Wanneer in 1983 de grote ambtenarenacties beginnen, is Dick naast lid van de dienstcommissie ook tweede voorzitter van de vakgroep financiën waaronder de Douane valt. Dick maakt samen met een collega van een andere bond, de actiedraaiboeken voor de stiptheidsacties bij de douane. Dat is een sterke insteek want zij staken niet, maar werken zeer nauwkeurig. Alles moet kloppen met de bijgeleverde papieren. Hierdoor ontstaan in de haven bij het uitklaren grote problemen daar alles minutieus wordt gecontroleerd. Bijvoorbeeld blijkt bij onderzoek van een lading lompen dat er ook keurige T-shirts tussen zitten. De lading past na controle niet meer in de container. Er worden afspraken gemaakt met de Vervoersbond zodat de havenwerkers toch kunnen lossen en hun quota halen anders zou dat arbeidsplaatsen gaan kosten.

Kluisje kijken

Ook leuk is dat op Russische schepen de kluis open moet om te kijken of er geen smokkelwaar (sigaretten en drank) in verstopt is. Er is echter één probleem, de kluizen mogen alleen open gemaakt worden als er iemand bij is van de Russische ambassade, en dat vindt men daar niet leuk. Telkens naar Rotterdam op moeten draven voor zo’n klusje. Tijdens de actie is er wel begrip en ondersteuning vanuit het bedrijf door het toenmalige hoofd van de PDA (Post Douane en accijnzen) waarmee bij problemen contact opgenomen kan worden. Markante collega’s zijn in die dagen Jan Visser (voorzitter vakgroep financiën) als actieleider en Willem Oostdijk, gepensioneerd voorzitter vakgroep financiën. Ook niet vergeten mogen worden bestuurder ‘Rijk’ Huub Vermeulen, landelijk bestuurder Theo Sonneveld en de helaas te jong overleden Siep Doorenbos, voorzitter ABVA afd. Rotterdam.
De acties worden zoals alle acties in  Rotterdam geleid en gecoördineerd vanaf het kantoor op de Heemraadsingel. Ze zijn niet altijd geweldloos. Zo geeft een geďrriteerde burger tijdens een manifestatie in De Doelen Huub Vermeulen een klap in zijn gezicht. Dick wil daarop reageren met een paar corrigerende tikken. Maar Huub wil dit niet om escalatie te voorkomen.Dat de acties zo goed verlopen komt volgens Dick door het feit dat de bond anders is georganiseerd. Geen sectoren en aparte clubjes, maar allemaal Ambtenaren en Trendvolgers. Brandweer, Roteb, RET, Havendienst, PTT, Gemeentewerken en vele andere diensten. Iedereen werkt samen. Men kent elkaar en verleent wederzijds ondersteuning. De collega’s van de Brandweer onder leiding van Jaap van de Hoek verlenen bijvoorbeeld veel nuttige hand- en spandiensten. Of de Gemeentepolitie. Die is georganiseerd in de Nederlandse Politie Bond en verstrekt voor de leden van het actiecomité bewijzen van doorgang bij controles en ander obstructies. Na de organisatorische invoering van de sectoren in de bond is deze slagkracht van de organisatie, volgens Dick Groenendijk, verdwenen. 

Actieleider

In 2006 laat Dick weer zijn gezicht en organisatietalent zien, nu als actieleider samen met Xander van de Scheur voor een betere cao rijksoverheid. Hij organiseert een mars over de Maasbrug naar het Belasting- en Douanemuseum waar een podium is opgericht en hij een persiflage maakte op de toenmalige zeer halsstarrige minister Remkes. Er is een vliegtuig in de lucht met een spandoek waarop staat: ‘De Douane is het zat. De haven die gaat plat’. Het is alleen jammer dat het mistig is en er van het spandoek weinig te zien is. De Belastingdienst heeft als vervolg hierop, toen men bij Binnenlandse Zaken nog niet wilde luisteren, als vervolgactie, toen voor het eerst in de geschiedenis van deze dienst een dag gestaakt. Het resultaat was dat Landelijk bestuurder Jan Willem van Dieten een goede 4-jarige CAO wist af te sluiten.

Incident

Dick is niet constant lid geweest van de ABVA, door een vervelend incident met een bondsbestuurder zegt hij in 1987 zijn lidmaatschap op. Het geval is dat Dick in zijn carričre belemmerd wordt door zijn rol tijdens de acties van 1983. De betrokken bestuurder weigert hem te ondersteunen bij zijn verweer. Gelukkig heeft Nico van Haastert op aandringen van Jan Visser zijn verontschuldiging aangeboden voor het starre en rigide optreden van deze bestuurder. Hierop wordt Dick in 1998 weer lid. Hij is nu voorzitter van de BLG financiën en tot voor kort vakbondsconsulent. Daarnaast is hij ook lid van het afdelingsbestuur Rotterdam/ Rijnmond.

Scheepsmodellen en spreuken

Naast zijn vakbondsactiviteiten is hij secretaris van de Nederlandse Vereniging Modelbouwers afd. Krimpen a/d IJssel, waar varende scheepsmodellen worden vervaardigd. Niet onvermeld mag blijven dat Dick een voorliefde heeft voor spreuken. Waar hij ook komt in binnen- of buitenland, altijd gaat hij opzoek naar spreuken op gebouwen en / of in kerken. Zijn Lijfspreuk is Lactura Pancurum Serva Multus wat betekent: ‘Enkelen Opofferen Om Velen te Helpen.’

Joop van Doorn (2010)
 Eerder gepubliceerd in Het gezicht van de vakbeweging, Rotterdam II, februari 2014