Het geheugen van de vakbeweging

Koningin Maxima neemt het boek ‘Belangenbehartiging als roeping’, 25 jaar CNV Vakmensen 1994-2019 in ontvangst, rechts voorzitter Piet Fortuin, links Hans Borstlap

Gijs Wildeman

CNV Vakmensen 125 jaar

Een echt vakbondscongres. Dat maak je niet zo vaak weer mee. Het klinkt ook wat ouderwets, maar toch. CNV Vakmensen had een jubileumcongres vanwege het 125-jarige bestaan. De oudste voorloper de ‘Nederlandsche Vereeniging van Christelijke Kantoor en Handelsbedienden (NVC&K) werd in 1894 opgericht. En vanzelfsprekend was het plezierig oude collega’s en kaderleden te zien, bijpraten tijdens de lunch over toen. Maar het ging op vrijdag 29 november 2019 in de Blokhoeve te Nieuwegein vooral over vandaag en morgen.

Direct al met Hans Borstlap, oud topambtenaar en tot 2016 lid van de Raad van State. Hij klapte al een beetje uit de school over een rapport van ‘Regulering van Werk’. Een commissie onder zijn leiding zoekt uit of de wetgeving over arbeid nog wel van deze tijd zijn. Dit op verzoek van het kabinet. Borstlap stelde vast dat er nog steeds enorme verschillen zitten tussen regels voor werknemers, zeker op het gebied van scholing. En dat de flexibele arbeidscontracten te ver zijn doorgeschoten. Meer dan 1 miljoen mensen staan nog aan de kant. Borstlap pleitte voor vaste arbeidscontracten die mee bewegen. Daar haakte de voorzitter van CNV Vakmensen, Piet Fortuin, op in met een grapje dat in 2044 Robots stemrecht krijgen om mee te mogen stemmen voor de OR en dat dan ook het basisloon zal worden ingevoerd. Piet benadrukte vooral de solidariteit op de werkvloer, niet alleen in 1894 maar ook in 2019 en 2044. De zaal knikte instemmend en applaudisseerde.

Bangla Desh

Gijs Wildeman, auteur van deze column

Piet Fortuin, die volgend jaar voorzitter van het CNV wordt maar dat ook blijft van CNV Vakmensen, hoorde ik in de wandelgangen en dat was wel een nieuwtje. De solidariteit was er ook voor de textielbond uit Bangladesh die een cheque van bijna € 20.000 in ontvangst mocht nemen. Dat kunnen ze goed gebruiken. Want daar worden arbeiders nog fors uitgebuit door hun bazen. Piet Fortuin vroeg aan ons, de consument, om te kijken wat we kopen. Fairtrade en niet altijd de goedkoopste prijs.

De Nederlandse werkgevers die te gast waren op dit congres, lieten zich er op voorstaan dat ze blij zijn met de vakbonden. Dat vind ik wat overdreven en dat vond Fortuin ook, want ook hier zijn er nog heel wat misstanden in sommige bedrijven. Daar moeten jullie als werkgeversorganisaties iets aan doen, zei Piet. Dat de werkgevers hun leden moeten stimuleren om lid van een vakbond te worden gaat toch net te ver. Uit een enquête bleek dat 91% van de ondervraagden dat niet nodig vindt.

Natuurlijk was/is er een jubileumboek: ‘Belangenbehartiging als roeping’, 25 jaar CNV Vakmensen 1994-2019 geschreven door Bert Aanstoot. Koningin Maxima nam het in ontvangst. Ze zei niets. Later hoorden we dat ze in kleine kring zich over het wel en wee van arbeidsomstandigheden had laten voorlichten. Het congres eindigde met een toespraak van de minister van SoZaWe, Wouter Koolmees. En ook hij prees de vakbonden en dit keer speciaal CNV Vakmensen. Daar heb ik ook wat moeite mee, want dat D66 was nooit zo’n vakbondsvriendelijke partij. Maar goed, hij had meegelopen met een werknemer bij de stadsreiniging in Rotterdam. De man had hem laten zien dat je dat zware werk nooit tot je 67ste kunt volhouden. Zo refereerde hij naar het rapport van de commissie-Borstlap dat wellicht met oplossingen komt.

Voor mij een toch uiteindelijk wat traditioneel congres. Met mooie woorden en goede wil maar waar je toch moet gissen wat nu echt de positie van de vakbeweging in samenleving is. Feestelijk was het! Vooral in de ontmoeting met een drankje en een hapje. Er heerste een grote mate van solidariteit.

Gijs Wildeman

December 2019