Het geheugen van de vakbeweging

Abraham Kuyper digitaal

Abraham Kuyper (1837 – 1920) was journalist, oprichter van de Vrije Universiteit, het dagblad de Standaard en de politieke partij ARP, en ook nog kerkhistoricus, predikant en hoogleraar theologie. Later zou hij nog minister-president worden en minister van Binnenlandse Zaken. In die laatste functies kreeg ook de Nederlandse arbeidersbeweging met hem te maken, tijdens de de Spoorwegstaking in de 1903 en de zogeheten worgwetten.

Buste van Abraham KuyperBuste van Abraham Kuyper


In 1891 leidt Kuyper het Christelijk Sociaal Congres waarin het sociale vraagstuk en de rol van de religie centraal staan. Deze veelzijdigheid heeft er ongetwijfeld aan bijgedragen dat zijn archief 73 dozen omvat en maar liefst 10 meter lang was. Sinds kort is dit archief digitaal te raadplegen. Het digitaliseringsproject werd mogelijk dankzij de samenwerking van het Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (HDC)  
met het Princeton Theological Seminary. Kuyperkenner Jasper Vree meent dat nu de echte biografie over Kuyper gemaakt kan worden. Hij deelt de mening van deze protestantse voorman dat een biografie moet berusten op alle correspondentie. Vree prijst de ‘ongehoord mooie taal’ die Kuyper in zijn werk hanteert.  Bijvoorbeeld in de brieven die hij aan zijn verloofde Johanna Hendrika Schaaij zond. Hij beviel haar het lezen van de Max Havelaar aan (‘de stijl is zo mooi’). Helaas zijn de brieven van ‘’Bram’ aan zijn vader nooit boven water gekomen.  De digitalisering van het Kuyperarchief is een werk in uitvoering, benadrukt archivaris Hans Seijlhouwer van het HDC. ‘Het archief is straks online te raadplegen maar nog niet maximaal ontsloten. We zijn bijvoorbeeld nog bezig om de brieven afzonderlijk te catalogiseren. Maar iedereen, of hij in Groenland woont of in Vuurland, kan vanaf volgende week vanuit zijn stoel aan Kuyper­onderzoek doen.’

Kees van Kortenhof