vakbeweging aan het werk

De tentoonstelling is bestaat uit:

• affiches van de laatste veertig jaar
• boeken en brochures naar aanleiding van acties, onderzoek, enz.
• een wandeltocht langs gebouwen met vakbondsgeschiedenis in de stad Groningen
• een diaserie over de activiteiten van de vakbondshistorische vereniging (VHV)
• de huidige crisis en de tegenmaatregelen van de FNV

90 jaar solidariteit

De Algemeene Nederlandsche Diamantbewerkers Bond (ANDB) was de eerste moderne bond. Zij hanteerde de principes die ook vandaag nog binnen de FNV worden toegepast, zoals betaalde vakbondsbestuurders, een sterkte weerstandskas (en daardoor hogere contributies), eigen acties, hulp voor de leden, eigen publicaties, scholing en een centraal beleid. De ANDB is gefuseerd met andere bonden tot uiteindelijk de Industriebond NVV, later weer gefuseerd tot FNV Bondgenoten).

Het stakingsrecht in Nederland (1903-1983)

In 1903 komt premier Abraham Kuyper (Anti Revolutionaire Partij, voorloper van het CDA) met drie wetten die het ambtenaren (spoorwegpersoneel, politie, buschauffeurs, enz.) verbood te staken. Deze wetten worden de worgwetten van Kuyper genoemd. Op de tekening wordt een arbeider door Kuyper bij de keel gegrepen (geworgd).

Het Europees Sociaal Handvest (1961), waarin onder andere het stakingsrecht in Europa is geregeld, werd pas in 1981 door de Tweede Kamer ondertekend. Hierdoor konden deze werknemersrechten voor ambtenaren en anderen pas in de tachtiger jaren weer toegepast worden. In 1983 besluit het kabinet-Lubbers de salarissen van de ambtenaren, trendvolgers en uitkeringsgerechtigden met 3½ procent te korten. Een golf van acties, demonstraties en stakingen tegen deze maatregelen georganiseerd door verschillende bonden waaronder ABVAKABO FNV en Vervoersbond FNV. Massale protesten in het hele land, brandweermannen spuiten met schuim het Binnenhof onder, het vuilnis stapelt zich wekenlang op, de post staakt, de spoorwegen voeren actie, enz. Uiteindelijk komt er toch een akkoord: de korting wordt verlaagd naar 3 procent en op termijn komt er een 38-urige werkweek voor de ambtenaren.

Strijdbare affiches van de Voedingsbond FNV

Het kapitalisme heeft er een mooie puinhoop van gemaakt! Het draaipunt nadert. Vallen we terug op de bikkelharde wet van de jungle? Het eigenbelang boven alles? Ieder voor zich en misschien god voor ons allen? Het recht van de sterkste? Of gaat voortaan rechtvaardigheid de boventoon voeren? Cees Schelling

Wie durft iemand met een inkomen van 25.000 gulden de nullijn als juist en redelijk aan te prijzen, zolang er mensen in Nederland zijn die tonnen opstrijken. En daar dan kwijljachten van varen op de Vinkeveense plassen. Cees Schelling

De voedingsbond FNV is niet alleen een sociale klusjesdienst. Daar zijn de contributie centen te goed voor. Natuurlijk wordt aan de leden hulp geboden. Maar liever zien we dat leden de problemen zelf aanpakken. Het is voor werknemers goed om voor hun eigen zaak te knokken. Cees Schelling

1982 Betaald arbeid, geen werkverschaffing!

Begin jaren tachtig was er sprake van een grote werkloosheid (250.000 werklozen), alsmede van een steeds hoger financieringstekort (ruim 7 procent). In het Noorden was de werkloosheid nog hoger. De rechtse politieke meerderheid van 1 zetel van VVD en CDA kreeg bij de nieuwe verkiezingen geen meerderhe id meer. Het kabinet Van Agt-Den Uyl (CDA-PvdA-D66) werd in 1981 gevormd. Den Uyl werd minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en kwam met een banenplan waarin onder meer het werken met behoud van uitkering stond. De FNV in het Noorden verzette zich tegen deze plannen. De werkverschaffingsprojecten in het Noorden van voor en na de Tweede Wereldoorlog lagen velen nog vers in het geheugen. Dat nooit weer: Betaalde arbeid, geen werkverschaffing!

2004: Maatschappelijk verzet tegen de vele maatregelen van het kabinet Balkenende 2

Het tweede kabinet-Balkenende (CDA, VVD, D66) kwam in 2004 met een totale afbraak van werknemersrechten: volledige afschaffing van alle vormen van prepensioen, korting op de duur en hoogte van de WW, verslechteringen van de WAO (Wet op de Arbeidsongeschiktheid), afschaffing van een reeks regels voor de arbeidsomstandigheden, verslechteringen van de Wet op de ondernemingsraden, enz. De volledige Nederlandse vakbeweging verzette zich hevig: kantine- en informatiebijeenkomsten, demonstraties in de grote steden in het hele land, in Rotterdam demonstreerden 50.000 werknemers op de Coolsingel, de landelijke demonstratie met 300.000 demonstraten, stakingen in het volledige openbaar vervoer (spoor en bus), de metaalbedrijven, de industriële bedrijven, enz.

Internationale vakbondstrijd noodzakelijk

Europese werknemers hebben een loonsverhoging nodig. Kijk naar de feiten.

• Het aandeel van lonen in Europa daalt en het aandeel van de winsten in Europa stijgt.
• De 20 meestverdienende managers in Europa verdienen 300 keer meer dan de gemiddelde Europese werknemer.

Verder op de tentoonstelling

• Vitrinekast : boeken en brochures over vakbondsacties, onderzoeken, enz.
• Wandeling in Groningen : De wandeling langs gebouwen met vakbondsgeschiedenis in Groningen.
• Economische crisis 2008 : Oorzaken en tegenmaatregelen van de FNV